Η Ελεανόρ Πάρκερ, ο Τζορτζ Χάμιλτον και μια σκακιέρα στην ταινία του Βινσέντε Μινέλι Home from the Hill (ελληνικός τίτλος: σπίτι με θέα, 1960). Παίζουν ακόμη ο Ρόμπερτ Μίτσαμ και ο Τζορτζ Πέπαρντ. Ο τελευταίος, είπε, πως την υποκριτική του ερμηνεία την οφείλει στη συγκλονιστική μουσική του Μπρόνισλαβ Κάπερ, του σπουδαίου Πολωνού συνθέτη που παράτησε τις νομικές σπουδές για χάρη της μουσικής. Η ταινία είναι βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Ουίλιαμ Χάμφρεϊ.

Στο τελευταίο τεύχος του γερμανικού περιοδικού Spiegel δημοσιεύεται τρισέλιδη συνέντευξη του Νορβηγού Μάγκνους Κάρλσεν, ο οποίος είναι το νο1 στους διεθνείς πίνακες έλο. Μερικά αποσπάσματα, από την αρχή της συνέντευξης:

Κύριε Κάρλσεν, τι IQ έχετε;
-Δεν ξέρω και ούτε θέλω να μάθω. Μπορεί να είναι δυσάρεστη έκπληξη.

Γιατί; Είστε 19 ετών, ο καλύτερος σκακιστής του κόσμου στην παγκόσμια κατάταξη. Πρέπει να είστε πάρα πολύ έξυπνος.
-Και αυτό ακριβώς μπορεί να τρομάζει. Φυσικά είναι σημαντικό για ένα σκακιστή να μπορεί να συγκεντρώνεται, αλλά η σπουδαία ευφυία μπορεί να είναι φόρτος. Είμαι πεισμένος πως ο Άγγλος Τζον Ναν δεν έγινε ποτέ παγκόσμιος πρωταθλητής γιατί παραείναι ευφυής.

Δηλαδή;
-Στην ηλικία των 15 ετών, ο Ναν άρχισε να σπουδάζει μαθηματικά στην Οξφόρδη, ήταν ο νεαρότερος φοιτητής τα τελευταία 500 χρόνια στην ιστορία του πανεπιστημίου. Στα 23 του έκανε διδακτορικό στην αλγεβρική τοπολογία. Έχει τόσα πολλά πράγματα στο μυαλό του. Οι τεράστιες πνευματικές του δυνάμεις και η συνεχής δίψα του για γνώση, τον απόσπασαν από το σκάκι.

Τα πράγματα είναι διαφορετικά στην περίπτωσή σας;
-Ναι. Είμαι ένας κοινός άνθρωπος. Για παράδειγμα, ο πατέρας μου είναι πολύ πιο ευφυής από μένα.

Πόσες κινήσεις μπορείτε να υπολογίσετε;
-Εξαρτάται από τη θέση της παρτίδας. Μερικές φορές 15 με 20. Αλλά το θέμα είναι να εκτιμάς σωστά τη θέση στο τέλος του «μετρήματος».

Όλο το κείμενο της συνέντευξης (στα αγγλικά), στη σελίδα
http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=6187

Επίκαιρη σατυρική αφίσα άγνωστου δημιουργού που αποδίδεται στη RIAA (Recording Industry Association of America) και προειδοποιεί τους χρήστες του ίντερνετ ότι κατεβάζοντας τραγούδια, κατεβάζουν κομμουνισμό! Μεγάλη συζήτηση γίνεται την τελευταία εβδομάδα για το κλείσιμο του δημοφιλούς δικτυακού τόπου gamato.info και τη σύλληψη των διαχειριστών του. Η βιομηχανία παραγωγής πολιτιστικών προιόντων (μουσική, βίντεο, ταινίες), με αρωγό την Ελληνική Αστυνομία, καταφεύγει στην εύκολη λύση της καταστολής και των διώξεων αγνοώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις και τα ήθη που αυτές εκ της φύσεώς τους δημιουργούν. Αναδημοσιεύω την άποψη του Μιχάλη Παναγιωτάκη από την στήλη του στο free press Metropolis, η οποία υπάρχει και σε ψηφιακή μορφή στο http://mihalisp.posterous.com/gamatoinfo


Στις 10 Μαρτίου, η Ελληνική Αστυνομία συνέλαβε έντεκα άτομα ανά την Ελλάδα που έχουν σχέση με τον δικτυακό τόπο διαμοιρασμού torrents, gamato.info μετά από καταγγελία της ΕΠΟΕ (Εταιρεία Προστασίας Οπτικοακουστικών Έργων). Είναι ο ίδιος οργανισμός που προσπάθησε προ ενός έτους, αν θυμάμαι καλά, να εμποδίσει την διακίνηση ελληνικών υποτίτλων εκπομπών και ταινιών ανά το διαδίκτυο, με εντυπωσιακά μηδαμινά αποτελέσματα όπως μια αναζήτηση στο Google θα σας δείξει. Πρόκειται για την συνέχεια επί ελληνικού εδάφους της μάχης των λεγόμενων «βιομηχανιών περιεχομένου» εναντίον της τεχνολογίας και των (μη κερδοσκοπικών) πρακτικών των χρηστών του διαδικτύου. Η μεγάλη προηγούμενη παρόμοια υπόθεση σε διεθνές επίπεδο είχε γίνει πέρυσι περίπου τέτοια εποχή, με την δίωξη εναντίον του Pirate Bay στην Σουηδία, κατέληξε σε μία ακόμα δικαστική πύρρειο νίκη της βιομηχανίας καθώς ήδη οι εξελίξεις στην τεχνολογία είχαν ακυρώσει στην πράξη τις συνέπειες της νίκης αυτής.

ΕΛΑΣ: PR της BSA;
Η ΕΠΟΕ όμως μοιάζει να έπεισε και πολύ κόσμο στην ΕΛΑΣ. Στο Δελτίο Τύπου της Ελληνικής αστυνομίας σχετικά με τις συλλήψεις διαβάζουμε:

Σύμφωνα με μελέτη που εκπονήθηκε από διεθνή εταιρεία ερευνών παρ’ όλο που πραγματοποιείται σημαντική πρόοδος στην καταπολέμηση της πειρατείας στη χώρα μας, αυτή τη στιγμή η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με το υψηλότερο ποσοστό πειρατείας...

Η λιανική αξία μόνο για παράνομο λογισμικού –που αντιπροσωπεύει το απολεσθέν εισόδημα για την παγκόσμια βιομηχανία λογισμικού- ξεπέρασε το όριο των $50 δισ. για πρώτη φορά το 2009.

Με εξαίρεση τις απώλειες από τις ισοτιμίες, οι οικονομικές απώλειες για την Ελλάδα ανέρχονται σε €171 εκατομμύρια μόνο για παράνομο λογισμικό ενώ αν προσθέσουμε και τα Πνευματικά δικαιώματα από τις Κινηματογραφικές ταινίες ,μουσικά τραγούδια, παιχνίδια κ.α συνολικά οι απώλειες τα τελευταία 7 έτη σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των εταιρειών πλησιάζουν το 1 δις ευρώ, το οποίο μεταφράζεται σε λιγότερες θέσεις εργασίας και μειωμένη ανταγωνιστικότητα για τον εγχώριο κλάδο της Πληροφορικής, μουσικής και θεαμάτων.

Για να ξεκινήσουμε με τα απλούστερα: Καμία δουλειά δεν έχει η αστυνομία να υιοθετεί προκαταβολικά αιτιάσεις των μηνυόντων. Η έρευνα την οποία επικαλείται η ΕΛΑΣ, δεν είναι γενικά «μιας διεθνούς εταιρείας ερευνών», αλλά η «6η Ετήσια Παγκόσμια Μελέτη για την Πειρατεία Λογισμικού Η/Υ που δημοσιεύει σήμερα η Business Software Alliance (BSA), ο διεθνής οργανισμός που εκπροσωπεί την παγκόσμια βιομηχανία λογισμικού», όπως μας πληροφορούσε το περιοδικό PC Magazine στην Ελληνική του έκδοση στις 13/5/2009. Δεν πρόκειται περί ανεξάρτητης έρευνας λοιπόν, αλλά για έρευνα που έχει γίνει από την πλευρά των μηνυόντων. Τα λεγόμενα «διαφυγόντα έσοδα» π.χ. προϋποθέτουν πως όλοι όσοι κατέβασαν δωρεάν ένα αρχείο για προσωπική τους χρήση θα αγόραζαν στις τρέχουσες τιμές το εν λόγω προϊόν αν δεν είχαν την δυνατότητα δωρεάν τηλεφόρτωσής τους. Κάτι το οποίο δεν αντέχει σε στοιχειώδη βάσανο της λογικής.

Επίσης: ερωτήματα προκαλεί το άλλο που γράφει το Δελτίο Τύπου της ΕΛΑΣ, ότι δηλαδή:

από κοινού [οι συλληφθέντες] εκτός των άλλων ανέβαζαν (upload) και στην συνέχεια διαμοίραζαν χωρίς την προηγούμενη έγκριση των αρμόδιων εταιρειών, παράνομο ψηφιακό υλικό

Εκτός και αν η ΕΛΑΣ έχει συλλάβει απλούς χρήστες του ιστοχώρου, είναι μάλλον απίθανο να ανέβαζαν οι διαχειριστές του ιστοχώρου οι ίδιοι τα υπό διαμοιρασμό αρχεία (αν το έκαναν ήταν ανοησία τους). Πρόκειται περί παρεξήγησης, στην ρίζα της οποίας βρίσκεται το γεγονός ότι εκείνοι που διαμοίραζαν ήταν οι (~850.000) χρήστες του ιστοχώρου, και το βασικό που έκαναν οι συλληφθέντες είναι να διευκολύνουν αυτήν την ανταλλαγή αρχείων – κάτι που δύσκολα το λες «πειρατεία». Αναρωτιέμαι τους 850.000 που θα πρέπει να συλλάβουν που λένε να τους κρατήσουν…

Διαμοιρασμός ή βαρβαρότητα;
Για να πάμε και στα πιο σύνθετα: με δεδομένες τις υπάρχουσες τεχνολογικές δυνατότητες των χρηστών, είναι μάταιος κόπος να προσπαθούν οι κάθε είδους βιομηχανίες περιεχομένου να εμποδίσουν τον διαμοιρασμό αρχείων. Εκτός και αν οδηγηθούμε σε νομιμοποίηση της παραβίασης του ιδιωτικού απορρήτου του κάθε χρήστη. Διότι στην μάχη που διεξάγεται θα πρέπει να υπάρξει ένα θύμα: ή θα διατηρηθεί η έννοια των πνευματικών δικαιωμάτων με την παρούσα της μορφή ή θα οδηγηθούμε σε ιρανοποίηση και κινεζοποίηση των δικαιωμάτων ιδιωτικού απορρήτου. Άλλη λύση δεν υπάρχει. Ή ψηφιακά δικαιώματα, ή δρακόντειοι νόμοι περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι προσπάθειες διεθνούς επιβολής της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων εναντία σε όλα τα υπόλοιπα ανθρώπινα δικαιώματα θα πρέπει να ανησυχούν τους πολίτες πολύ περισσότερο από τις υποθετικές θέσεις εργασίας που (δεν) θα χαθούν εξαιτίας της πειρατείας. Διότι η προσπάθεια επιβολής μιας μυστικής ουσιαστικά παγκόσμιας συμφωνίας, της ACTA, μπορεί να σκόνταψε προχθές στο Ευρωκοινοβούλιο (ευτυχώς), αλλά δείχνει καθαρά το πώς η όλη αυτή «αντιπειρατική» υστερία έχει σαν στόχο βασικά δημοκρατικά δικαιώματα.

Η ποινικοποίηση άλλωστε της ανταλλαγής αρχείων στο διαδίκτυο μέχρι σήμερα δεν έχει αποτέλεσμα. Στην Γαλλία π.χ. όπου ψηφίστηκε από την κυβέρνηση Σαρκοζί και εφαρμόζεται ο διαβόητος νόμος των «τριών σφαλμάτων» (Three Strikes), που επιτρέπει τον εντοπισμό των παραβατών των νόμων περί πνευματικής ιδιοκτησίας, και την διακοπή ακόμα και της πρόσβασής στο διαδίκτυο των κατά συρροή παραβατών, το αποτέλεσμα ήταν μηδέν. Χειρότερα από μηδέν, μια και πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η διαδικτυακή «πειρατεία» στην Γαλλία αυξήθηκε τον τελευταίο χρόνο, στον οποίο εφαρμόστηκε ο νόμος.

Ανεξάρτητα από τις λεπτομέρειες της υπόθεσης, η δίωξη του gamato.info θα ανοίξει ίσως και στην Ελλάδα την συζήτηση περί ψηφιακών δικαιωμάτων και του επαναπροσδιορισμού της πνευματικής ιδιοκτησίας και του μοντέλου διακίνησης των πολιτιστικών προϊόντων. Άθελά τους (μάλλον) οι υπεύθυνοι του gamato.gr γίνονται καταλύτες και σύμβολα μιας μάχης που τους υπερβαίνει και αφορά όλους μας.

Όταν ο Ντάνιελ Ναροντίτσκι (φωτ.) είπε στους γονείς του πως θέλει να εκδώσει ένα βιβλίο, εκείνοι φυσικά το πήραν σαν αστείο. Ο δεκατετράχρονος σκακιστής όμως είχε συγκεντρώσει στον υπολογιστή του πλούσιο υλικό. Από τα δέκα του κιόλας. Παγκόσμιος πρωταθλητής στην κατηγορία των αγοριών κάτω των 12 ετών (το 2007) και με πολλές ακόμη διακρίσεις στο ενεργητικό του, ήρθε σε επαφή με τη γνωστή εκδοτική εταιρεία New In Chess και εξέδωσε πριν λίγο καιρό το Mastering Positional Chess: Practical Lessons of a Junior World Champion, ένα αρκετά καλό βιβλίο σύμφωνα με τις πρώτες κριτικές που έρχονται στο φως. Και όπως είναι γνωστό, το New In Chess πολύ σπάνια βγάζει στην αγορά μέτρια βιβλία. Ο μικρός μένει στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνιας και εξακολουθεί να προπονείται μέσω ίντερνετ, με δασκάλους από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Το υλικό της σκακιστικής δουλειάς που κάνει, αποτέλεσε στο μεγαλύτερο μέρος το υλικό του βιβλίου του. Τώρα ετοιμάζει τον επόμενο τόμο, για τα φινάλε.

Του Παναγιώτη Κονιδάρη


Δε λέω, είχε τέσσερα πιόνια για το άλογό μου αλλά τα δύο τουλάχιστον από αυτά είχαν παραωριμάσει. Θεωρούσα ότι ήταν θέμα χρόνου η νίκη μου και συνεπακόλουθα η νίκη της ομάδας. Είδα με την άκρη του ματιού μου την Αθηνά να κοιτάει το ρολόι της. Όχι ρε γαμώτο! Έπρεπε να ξεμπερδεύω μιαν ώρα αρχύτερα αν ήθελα να ελπίζω σε ραντεβού μαζί της. Οι παίκτες και των δύο ομάδων είχαν αρχίσει να μαζεύονται πάνω από τη σκακιέρα μας μαζί με κάποιους θεατές ελευθέρας βοσκής. Ήταν που ήταν αποπνικτική η ατμόσφαιρα, με το συνωστισμό κοντεύαμε να βγάλουμε την μπέμπελη. Ο αντίπαλός μου πάσχιζε να συμμαζέψει τις χοντρές στάλες ιδρώτα που έτρεχαν στο μέτωπό του μ’ ένα λερωμένο χαρτομάντιλο. Παρ’ όλη την προσπάθειά του μερικές απ’ αυτές κατρακυλούσαν στους κόκκινους κροτάφους του και του λέκιαζαν το γιακά του τσιτωμένου πουκάμισου. Η αίθουσα είχε πάρει ν’ αδειάζει καθώς μια-μια οι αναμετρήσεις έφταναν στο τέλος τους. Ακόμα και ο διάδρομος είχε σχεδόν ερημώσει μένοντας με ένα πέπλο καπνού που το έκοβες με το μαχαίρι.

Δεν ήμουν θολωμένος. Ούτε είχα πρόβλημα χρόνου με 15 λεπτά στο ρολόι. Καταλάβαινα ότι αρκούσε το 39…b5 ή και το 39…bc5 για να διεκδικήσω τη νίκη στο φινάλε με τον επιπλέον ίππο. Όμως όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα πάνω μου. Τα ένιωθα να ξετυλίγονται σαν κορδέλες πάνω και γύρω από τους ώμους μου, να γαργαλάνε τους μύες μου σα να με παρότρυναν να αντιδράσω, να αγκαλιάζουν το τραπέζι, τη σκακιέρα, τα κομμάτια. Κι ανάμεσά τους ένα όμορφο, ανυπόμονο, σκούρο και υγρό βλέμμα να μου χαϊδεύει τα μαλλιά και την πλάτη και ν’ανατριχιάζω σύγκορμος. Έτσι έγινε κι έπιασα τον ίππο παίζοντας 39…Nxc5, με μια κίνηση του χεριού αποφασιστική όσο και χαριτωμένη, που θα την ζήλευε κι ο Καπαμπλάνκα.

Ακούστηκε ένα μουρμουρητό και κάποιοι ψίθυροι. Ο κακόμοιρος ο αντίπαλός μου τινάχτηκε από το βυθό του σα να είχα πετάξει μολότοφ στη σκακιέρα και για λίγο απέμεινε σαστισμένος. Μετά έριξε δυο τρεις βιαστικές ματιές στη σημαία του που είχε οριζοντιωθεί και έκοψε τον ίππο με ένα βογκητό. 40.bc5. Έσπρωξα το πιόνι 40…b5 και πετάχτηκα από τη θέση μου. Προσπέρασα μάτια γεμάτα απορία και θαυμασμό κι αυτό με έκανε να φουσκώνω από υπερηφάνεια.

«Θυσίασες τον ίππο!» ήταν η αντίδραση της Αθηνάς και μου χάιδεψε το μάγουλο. Δε χωρούσε αμφιβολία, την είχα εντυπωσιάσει. Στο καπνιστήριο με βρήκαν και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.
«Μεγάλε! Έτσι σε θέλω!» μου χτύπησε την πλάτη ο Μπάμπης φεύγοντας.
«Τα μέτρησες καλά;» ρώτησε ο Στάθης ψύχραιμα.
«Πώς θα πιάσει το πιόνι;» διαμαρτυρήθηκα.
«Τον κανόνα του τετραγώνου τον ξέρει κι η γάτα μου» με υπερασπίστηκε ο κυρ-Μιχάλης. «Τώρα της μαθαίνω και την οποζισιόν» πρόσθεσε. Ο Νίκος παρέμενε σκεπτικός.
«Δεν έχω μετρήσει βαριάντες» είπε στο τέλος, «αλλά κάτι μου βρωμάει».
«Η τσιγαρίλα θα φταίει ρε μαζέτα» έσπασε ο Μιχάλης την ένταση.

Εμένα όμως μου είχαν μπει ψύλλοι στ’ αυτιά. Παρατήρησα από μακριά τον αντίπαλό μου. Είχε απομείνει μόνος κι έρημος. Είχε θάψει το κεφάλι μέσα στις παχουλές του παλάμες και έμενε ακίνητος σαν άγαλμα του Βούδα. Τι θα μπορούσε να σκαρφιστεί; Ήθελε τρεις κινήσεις για να φτάσει με τον ρουά στο g6, διάστημα στο οποίο το πιόνι μου θα είχε ροβολήσει στο b3 και ο βασιλιάς μου θα κράταγε τα μπόσικα από το f8. Μετά θα έσπρωχνε το θήτα, αλλά προλάβαινα να βγάλω ντάμα στο b1 με σαχ, και πάπαλα. Η ώρα περνούσε και ο άντρας ίσα που ανέπνεε. Αναρωτιόμουν μήπως τον είχε πάρει ο ύπνος. Ο χρόνος που είχαμε για την ολοκλήρωση της παρτίδας ήταν μια ώρα.

Μετά από 10 λεπτά δίχως απάντηση δέχτηκα το πρώτο χαστούκι. Η Αθηνά με βρήκε να κόβω βόλτες αμέριμνος. Μου ζήτησε συγγνώμη αλλά δεν μπορούσε να καθυστερήσει και πολύ, δεν ήθελε να αργήσει στο σπίτι, έπρεπε να φύγει, μιαν άλλη φορά, τέτοια. Μου ήρθε να εκσφενδονίσω κανένα ρολόι στον χοντρό που με ταλαιπωρούσε ανώφελα. Η όμορφη συμπαίκτρια με φίλησε στο μάγουλο στα πεταχτά και κατέβηκε τις σκάλες απαλά, σαν λησμονημένο όνειρο. Μπήκα στην τουαλέτα να ρίξω λίγο νερό στο πρόσωπό μου κι εκεί δέχτηκα το δεύτερο χτύπημα. Σαν ουράνια επιφοίτηση είδα καθαρά μπροστά μου τους φόβους του Νίκου να ενσαρκώνονται. Η θέση μου στην σκακιέρα ήταν ύπουλη! Τόσο ύπουλη που κινδύνευα ακόμα και να χάσω! Έμεινα αποσβολωμένος να κοιτώ το μουσκεμένο μου πρόσωπο στον καθρέφτη. Ήταν όλο μια βαριά σκιά.

Το κρύο νερό ωστόσο με συνέφερε κάπως. Δεν μπορεί, έλεγα στον εαυτό μου, κάτι θα πρέπει να υπάρχει εδώ. Δεν ήταν δυνατόν να με έχουν φτύσει όλοι οι θεοί, της Κάισσας συμπεριλαμβανομένης. Το μυαλό μου πήρε φωτιά. Είχα μπροστά μου μια σπουδή και έπρεπε να την τιθασεύσω. Μου πήρε κάπου ένα τέταρτο για να βρω την παγίδα. Ήταν στ’ αλήθεια μια λαμπρή κίνηση που μόνο ένας συνθέτης σπουδών θα μπορούσε να έχει προβλέψει. Ο δύσμοιρος αντίπαλός μου ούτε που θα την είχε μυριστεί. Κρίμα που δε θα ήταν πια κοντά η Αθηνά για να με θαυμάσει.

Με αναπτερωμένο ηθικό επέστρεψα στην σκακιέρα όπου ο κακός είχε παίξει 41.Kg4!



Εντάξει, δεν περίμενα κιόλας να φάει το πιόνι. Τότε θα έσπρωχνα ανενόχλητος και μετά από 41.Kxh4, b4 42.Kg5, Kxf7 43.h6, b3, θα έπαιρνε τέλος η σεμνή τελετή. Αυτό μάλλον σκεφτόταν τόση ώρα. Φτάνοντας στο f5 απειλούσε τόσο Kg6, όσο και να πιάσει το ελεύθερο μπαίνοντας στο τετράγωνο από το e4. Ο καταραμένος ο Ρέτι! Όμως πίστευα ότι είχα δει πολύ περισσότερα και συνέχισα απτόητος.
41…b4Κούνησε αργά και λυπημένα τον βασιλιά.
42.Kf5Πριν καλά- καλά τον ακουμπήσει κάτω έσπρωξα το πιόνι μου. Όχι όμως αυτό που περίμεναν όλοι:
42…h3!!

Αυτή ήταν η έμπνευσή μου. Αυτός ήταν ο λάκκος που του είχα σκάψει και που περίμενα να πέσει μέσα με τα μούτρα. Ο άντρας σκούπισε το γυαλιστερό του μέτωπο μέχρι πίσω με τα απομεινάρια από το χαρτομάντιλο και με κοίταξε με γουρλωμένα μάτια. Βγήκα από την αίθουσα ανασαίνοντας βαριά από τη μύτη. Άναψα τσιγάρο για να ηρεμήσω. Σε λίγο στεκόντουσαν δίπλα μου οι τιτλούχοι της ομάδας.

«Κορώνα- γράμματα» είπε ο Στάθης κουνώντας το κεφάλι. Ο Νίκος χαμογέλασε, μου έριξε ένα βλέμμα όλο νόημα και επέστρεψε στην αίθουσα να παρακολουθήσει την παρτίδα της κορασίδας που συνέχιζε να παίζει απτόητη παρά τις βαριές απώλειες.
«Ρε μαζέτα, μάθε να παίζεις με τους μαζέτες σαν μαζέτας» πρόσθεσε σιβυλλικά ο υποψήφιος μετρ. Δεν έκατσα στη θέση μου παρά μόνο όταν ο λευκός είχε απομείνει με πέντε λεπτά στο ρολόι. Μα τι στο διάολο σκεφτόταν τόσην ώρα; Γιατί δεν έτρωγε πια το αναθεματισμένο το h3 ή έστω να έσπρωχνε απλά στο g4; Ήταν τόσο προφανές που είχα αρχίσει ν’ ανησυχώ για το αν πράγματι είχε εντοπίσει τον λάκκο. Θα μπορούσε όμως ένας παίκτης της σειράς σαν αυτόν να εμβαθύνει σε μια βαριάντα σαν από σπουδή; Τα λεπτά έγιναν τέσσερα, μετά τρία, μετά δύο. Η σημαιούλα του είχε γίνει τέντα. Αργά, σα να φοβόταν μην πατήσει νάρκη έπιασε το πιονάκι, το ξανάφησε, μετά το ταλάντευσε για λίγο στο κενό και τελικά το έσπρωξε.

43.g3!
Για το Θεό! Είχε πράγματι δει ή ήταν μια ακόμα τυχερή κίνηση; Δεν του έδωσα χρόνο να το σκεφτεί περισσότερο:
43…b3
Εξίσου αργά έπιασε το βασιλιά. Αυτός που έτρεμε σα βούρλο σε όλη την παρτίδα εμφάνιζε πια μια αξιοσημείωτη ψυχραιμία.
44.Kg6, Kf8 45.h6, b2 46.h7
Στριφογύρισα στη θέση μου σα να είχε καρφιά. Άκουσα ή μου φάνηκε ότι άκουσα τον υποψήφιο μετρ μας να ψιθυρίζει «κάποιο λάκκο έχει η φάβα!». Όλοι έβλεπαν ότι προήγαγα πρώτος και μάλιστα με σαχ. Τί θα γινόταν όμως με το θήτα πιόνι; Έπαιξα τα φορσέ.
46…b1Q+ 47.f5, Qb2.
Φαινομενικά όλα έμοιαζαν υπό έλεγχο. Την βαριάντα όμως την είχα μετρήσει και ήξερα. Ίσως ήμουν ο μόνος που ήξερε. Αν ο αντίπαλός μου δεν το είχε μυριστεί; Ο λάκκος! Ο λάκκος! Ένιωθα τον αέρα να πυκνώνει γύρω μου. Σκιές ανθρώπων μάκραιναν και ακουμπούσαν στις άκρες τις σκακιέρας. Το φως είχε λιγοστέψει. Το τικ-τακ του ρολογιού είχε επιταχυνθεί. Και τότε, σαν μέσα από σύννεφο, πρόβαλε ο εφιάλτης μου.
48.h8Q+!!
Κι όμως, ήξερε! Εκείνος ο άνθρωπος με το αξιοθρήνητο παρουσιαστικό και το ακόμα πιο αξιοθρήνητο ύφος, είχε λύσει τη σπουδή που του είχα βάλει, είχε αποφύγει το λάκκο που του είχα σκάψει.
48…QxQ 49. f6!
Αυτό ήταν λοιπόν! Ξάφνου τα μέλη μου χαλάρωσαν. Η αταραξία που ακολουθεί τη συνειδητοποίηση τίναξε όλη την ένταση από πάνω μου. Χαμογέλασα πικρά κοιτώντας τη νεογέννητη ντάμα μου κλεισμένη στη φυλακή.



Αυτός ήταν ο λάκκος που του είχα ετοιμάσει. Αν είχε κόψει το h3 ή είχε σπρώξει δύο τετράγωνα, τότε η ντάμα μου θα είχε διαφυγή από το h4. Αλίμονο! Το g3 ήταν το λουκέτο της φυλακής. Είχα πέσει ο ίδιος στον λάκκο.

Έσπρωξα σχεδόν αδιάφορα 49…d5. Αν το έκοβε αν πασάν…Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία δε λένε;
50.c6!
Δε λένε όμως ότι τελευταία- ξετελευταία, πάντα τα τινάζει τα πέταλα. Του έσφιξα το κάθιδρο χέρι και είδα κάτι σαν υποψία χαμόγελου. Το κοινό μου με εγκατέλειψε πιο γρήγορα απ’ όσο είχε μαζευτεί γύρω μου. Κατευθύνθηκαν όλοι στην τελευταία σκακιέρα που παιζόταν ακόμη παρτίδα.
«Γιατί παίξατε 42…h3;» με μάλωσε.
«Γιατί παίζω σκάκι γενικώς, αυτό είναι το σωστό ερώτημα»
«Όχι, προς θεού! Απλά το 42…h3 μου φάνηκε λανθασμένη επιλογή»
«Ήταν ο λάκκος…» μουρμούρισα.
«Τι πράγμα;»
«Τίποτε, μη νοιάζεστε, κάτι δικά μου λέω»
«Ξέρετε, ήμουν ήδη απογοητευμένος από το άνοιγμα. Σε εκείνο το σημείο δεν έβλεπα με ποιον τρόπο θα σταματούσα το πιόνι. Περίμενα μόνο να παίξετε το 42…b3 για να εγκαταλείψω. Όμως αυτό το h3 με έβαλε σε σκέψεις. Τι έβλεπε ένας συνθέτης σπουδών που δεν μπορούσα να το δω εγώ; Πείσμωσα και ορκίστηκα να λύσω τη σπουδή που είχα μπροστά μου, ακόμα κι αν έχανα από χρόνο! Εξάλλου δε θα ήταν και ατιμωτικό να χάσω από τον διάσημο συνθέτη…»

Το όνομα που είχε αναφέρει ήταν αυτό του μετρ μας, του Νίκου. Τινάχτηκα. Είχε ακούσει ότι ήμουν συνθέτης και συμπέρανε ότι έπαιζε με τον Νίκο! Δεν προσπάθησα καν να του ξεδιαλύνω την πλάνη. Πάτησα το ρολόι του από περιέργεια και η σημαιούλα έπεσε σχεδόν αμέσως μ’ ένα ελαφρό τικ. Θα μπορούσα να έχω κερδίσει ακόμα κι από χρόνο, μα ποιο θα ήταν το όφελος; Εξάλλου ήμουν ο ίδιος που είχα σκάψει το λάκκο μου.

Έψαξα τους άλλους και τους είδα όλους γύρω από το τελευταίο τραπέζι. Πλησίασα σα βρεγμένος, δαρμένος και ευνουχισμένος γάτος. Φανταστείτε την ευτυχία μου όταν διαπίστωσα ότι η Ευτυχία μας, από πύργο κάτω που την είχα αφήσει ήταν πύργο πάνω! Και σα να μην έφτανε αυτό, το σαμιαμίδι με το οποίο έπαιζε έστησε σε λίγο ματ στην κίνηση και έμπηξε τα κλάματα.

«Έλα, μην κάνεις έτσι, αφού η ομάδα κέρδισε» με παρηγορούσε ο Νίκος στο δρόμο για τον ηλεκτρικό. «Σκέψου επίσης ότι έφτιαξες μια καινούρια σπουδή». Μα δε μ’ ένοιαζε πια η παρτίδα, η ήττα μου ή η σπουδή. Μ’ έκοφτε περισσότερο η χρυσή ευκαιρία που είχα χάσει με την Αθηνά. Και με τι μούτρα θα την αντιμετώπιζα την επόμενη φορά, όταν θα είχε μάθει τα καθέκαστα για τον τιτανικό μου; Ο Νίκος πριν μπει στο τρένο, μου χτύπησε την πλάτη : «Τέλος καλό, όλα καλά!». Δεν μπορούσα να συμφωνήσω. Κι όμως είχε δίκιο. Το διαπίστωσα αργότερα στο σπίτι στον Πειραιά όταν ανέσυρα από την τσέπη μου μαζί με το παρτιδόφυλλο κι ένα χαρτάκι με τον γραφικό του χαρακτήρα και με το τηλέφωνο της Αθηνάς. Λίγο καιρό μετά έτυχε ν’ αλλάξω σύλλογο ενώ και η Αθηνά είχε κόψει το σκάκι. Δεν την ξαναείδα σε αγωνιστικούς χώρους.

Ούτε που μπορώ να υπολογίσω πόσα χρόνια έχουν κυλήσει από τότε. Ασφαλώς πολλά, αν κρίνω από το κιτρινισμένο παρτιδόφυλλο που μου θύμισε το περιστατικό. Το ξέθαψε η γυναίκα μου από κάποια ανήλιαγα ερμάρια μαζί με το χαρτάκι με το τηλέφωνο. Για να πω την αλήθεια, τα νόμιζα χαμένα. Όμως η γυναίκα μου είναι πολύ τακτική και δεν πετάει τίποτε στο λάκκο, σαν μερικούς μαζέτες. Ω, ναι, η Αθηνά μου δεν πετάει ποτέ τίποτε.

Σημείωση: Η ιδέα προήλθε από ένα αντίστοιχο αφήγημα του Αλεξάντερ Καζάντσεβ με τίτλο «Η μοιραία νάρκη». Το ξέθαψα σε ένα παλιό τεύχος του περιοδικού «Κάισσα», σ’ αυτό του Μάρτη του 1989 και σε πολύ καλή μετάφραση του Πάνου Κωνσταντινίδη. Το διασκεύασα κρατώντας τη θέση-σπουδή και κάποια ακόμα στοιχεία και το προσάρμοσα σε μια δική μου πραγματική ιστορία. Αν έχετε το περιοδικό ρίξτε του μια ματιά, αξίζει τον κόπο.

Του Μέτοικου στη Νίσυρο

Ξεκίνησε χτες στη Νίκαια της Γαλλίας το 19ο τουρνουά Amber που διεξάγεται στο φημισμένο Palais de la Mediterranée. Το τουρνουά συνδυάζει δυο διαφορετικές μορφές του παιχνιδιού, τυφλό (αν και οι σκακιστές δεν παίζουν κυριολεκτικά με δεμένα τα μάτια, έχουν μπροστά τους μια άδεια σκακιέρα υπολογιστή και ειδοποιούνται ν'αλλάξουν κίνηση σε περίπτωση αντικανονικού παιξίματος) και γρήγορο παίξιμο. Καθημερινά οι συμμετέχοντες αντιμετωπίζουν τους αντιπάλους τους δυο φορές, έχοντας στη διάθεσή τους 25'+20'' για το blind και 25'+10'' για το rapid.

Topalov και Αnand, ξεσκονίζουν τα ανοίγματά τους και δεν θα είναι εκεί για να διεκδικήσουν τα πλουσιοπάροχα έπαθλα (216.000 ευρώ θα μοιράσει στους 12 συμμετέχοντες ο Ολλανδός δισεκατομμυριούχος J.van Oosterom,που διοργανωνει το τουρνουά), ενώ και ο Μorozevich, που διανύει περίοδο κακής φόρμας, ακύρωσε τη συμμετοχή του μια βδομάδα πριν την έναρξη. Ωστόσο το νούμερο ένα της παγκόσμιας κατάταξης, ο M.Carlsen (2813) θα είναι εκεί και θα πρέπει να τα καταφέρει το ίδιο καλά, χωρίς την επίβλεψη του Κασπάροβ. Κύρια εμπόδια στον δρόμο του ο L.Aronian (2782), νικητής τα δυο τελευταία χρόνια κι ο πολύ βελτιωμένος Vl.Kramnik (2790). Δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε την παρουσία των Αl.Grischuk (2756, έχασε στις λεπτομέρειες την πρώτη θέση στο Λινάρες από τον Τοπάλοβ), P.Svindler (2750, θα έρθει με τον τίτλο του καλύτερου Ρώσου αθλητή για μη Ολυμπιακό σπορ που πρόσφατα κατέκτησε) και τον πάντα απρόβλεπτο V.Ivanchuk (2748).

O B.Gelfand (2750) ψάχνει μια εμφάνιση ανάλογη μ'αυτή της Σιβηρίας, ενώ και ο V.Gashimov(2740) έχει κι αυτός κάτι ν'αποδείξει μετά τις κακές του εμφανίσεις σε Λινάρες και Τουρκία. Μιλώντας για το Παγκόσμιο Εθνικών ομάδων τον Γενάρη, απέδωσε την κακή εμφάνιση των Αζέρων σε διαμάχη των παικτών με τον αρχηγό της ομάδας Azmaiparashvili, διαμάχη που ξεκίνησε όταν ο τελευταίος τον ανάγκασε να παίξει άρρωστος με την Αίγυπτο, δήλωσε ότι δεν έπαιξε στον τελευταίο γύρο με τις ΗΠΑ (όπως και ο Radjabov) λόγω ασθενείας, ενώ σε ερώτηση για την καθόλου μαχητική ισοπαλία που έβγαλε το Αζερμπαϊτζαν έξω από τα μετάλλια, απάντησε ότι "οι παίκτες δεν είχαν ειρηνική διάθεση και καταλάβαιναν πολύ καλά οτι η ισοπαλία δεν θα μας έδινε τίποτα" ( http://crestbook.com/?q=node/1148 ).

Εκεί θα είναι ακόμα οι R.Ponomariov(2737), S.Karjakin (2725, το επίσημο site τον θεωρεί Ρώσο), L.Perez-Dominguez (2713 ,εξακολουθεί να προτιμάται απο τον Nakamura ως εκπρόσωπος της αμερικανικής ηπείρου) και ο Ολλανδός J.Smeets (2651, κέρδισε την συμμετοχή του στο τελευταίο Rising stars vs Experience).
Οι αγώνες ξεκινούν καθημερινά στις 15.30 ώρα Ελλάδας. Επίσημος ιστότοπος ο http://www.amberchess2010.com/index.html , ενώ σε συμφωνία με τους διοργανωτές, η ζωντανή ανάλυση στο ICC http://www.chessclub.com/chessfm/ θα είναι ανοιχτή και στα μη μέλη.

Διήγημα του Παναγιώτη Κονιδάρη σε δυο συνέχειες. Το δεύτερο και τελευταίο μέρος θα αναρτηθεί τη Δευτέρα.

Κανονικά θα έπρεπε να πω ότι η αίθουσα ήταν από νωρίς κατάμεστη. Όσοι όμως θυμούνται εκείνο το μέρος που είχε παραχωρηθεί στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας για σκακιστικές εκδηλώσεις, τότε ασφαλώς θα κατανοούν γιατί κατάμεστος ήταν ο διάδρομος. Η αίθουσα βρισκόταν σε μια γωνιά του πάνω διαζώματος του σταδίου και ήταν αρκετά ευρύχωρη. Είχε αντί για παράθυρα μεγάλες τζαμαρίες δεξιά κι αριστερά. Από τη μια έβλεπαν σε κάποια εσωτερική αυλή ενώ από την άλλη υπήρχαν σε χαμηλότερο επίπεδο κάποια κλειστά γυμναστήρια, με τα περισσότερα βλέμματα να προσελκύει αυτό της ρυθμικής γυμναστικής. Όμως κλιματισμός ή εξαερισμός ούτε για δείγμα. Ούτε καν ένα τοσοδά παραθυράκι για να ανανεώνεται κάπως ο αέρας που έμπαινε στα πνευμόνια των σκακιστών. Μετά από μερικές ώρες παρτίδα εισπνέαμε διοξείδιο του άνθρακα και έχω την αμυδρή υποψία ότι κάποιες ήττες οφείλονταν στην υπολειτουργία των εγκεφάλων λόγω ελλιπούς οξυγόνωσης.

Ο διάδρομος ήταν βέβαια μικρός για να χωρέσει τον όγκο των σκακιστών που συμμετείχαν σ’ εκείνο το διασυλλογικό της Β’ Εθνικής αλλά όλοι οι καλοί μαζέτες χωράνε. Ήταν επίσης λίγο πιο φωτεινός από ένα κελί απομόνωσης και τόσο χαμηλοτάβανος που ήταν απαγορευτικό να αναπηδήσεις από τη χαρά σου ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο. Είχε ωστόσο τρία βασικά πλεονεκτήματα. Το πρώτο ήταν ότι από κάπου έμπαζε ένα αναζωογονητικό ρεύμα αέρα. Δεν ξέρω από πού, πάντως έσωζε ζωές. Το δεύτερο ήταν ότι δίπλα ακριβώς βρισκόντουσαν οι τουαλέτες, πράγμα ανακουφιστικό, τόσο γι’ αυτούς που έπασχαν από προστατίτιδα, όσο και για μας τους υπόλοιπους που βρέχαμε που και που το πρόσωπό μας. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι μόνο εκεί επιτρεπόταν το κάπνισμα σε όσους είχαν το κουσούρι, δηλαδή κάπου στο 93,68% των συμμετεχόντων. Αυτό δημιουργούσε αμέσως μετά το άνοιγμα ένα στρώμα αιθαλομίχλης που, εξαιτίας του χαμηλού ταβανιού, λίγο αργότερα κυκλοφορούσε πηχτό ανάμεσα στα πόδια μας, λες και συμμετείχαμε σε ταινία με τον Βίνσεντ Πράις. Σε ένα τέτοιο τοπίο έβρισκες τους γνωστούς σου μόνο με το θρυλικό σκακιστικό ένστικτο.

Τελοσπάντων, όταν οι διαιτητές πατούσαν τα ρολόγια, όλα επανέρχονταν στην τάξη. Εκείνη τη μέρα θυμάμαι, παίζαμε έναν καθοριστικό για την παραμονή μας γύρο με κάποια ομάδα από την Πελοπόννησο. Η νίκη ήταν σχεδόν μονόδρομος. Η ομάδα μας έπασχε από τη χρόνια ασθένεια των ελληνικών σωματείων: αξιόλογες ανδρικές σκακιέρες κι από κει και κάτω το τσίρκο. Στην πρώτη σκακιέρα έπαιζε ο Στάθης, ένας ήρεμος λιγομίλητος ισχυρός μετρ που έσφιγγε τον κλοιό στους αντιπάλους αργά και βασανιστικά. Στη δεύτερη ο Νίκος, μουσικός στο επάγγελμα. Ήταν ένας κοντός χαμογελαστός άνθρωπος, πάντα πολυάσχολος και βιαστικός και πάντα σε πίεση χρόνου. Στην Τρίτη είχαμε τον Μπάμπη, μουσικό επίσης, μόνο που αυτός ερχόταν μονίμως ξενυχτισμένος αφού τα βράδια έπαιζε κιθάρα σε σκυλάδικα. Εντούτοις ήταν πονηρός μετρ και πολύ επιθετικός. Μάλλον θα του είχε μείνει από το καφενείο που σύχναζε, σε κάθε περίπτωση όμως σε κείνο το τουρνουά δεν είχε χάσει πόντο. Στην τέταρτη έπαιζε ο κυρ-Μιχάλης, συνταξιούχος μαθητής (ήταν εκπαιδευτικός) και υποψήφιος μετρ Α’ κατηγορίας, όπως συνήθιζε να λέει ο ίδιος. Και ήταν πράγματι μαζετομέτρ, αλλά το χιούμορ του τσάκιζε κόκαλα. Παλιά, πολύ παλιά, είχε διακριθεί στα τελικά κάποιου Πανελλήνιου Πρωταθλήματος. Μάλλον θα πρέπει να ήταν μια δεκαετία μετά τον πόλεμο, αν και δεν τόλμησα ποτέ να τον ρωτήσω ποιον πόλεμο ακριβώς. Εκείνη την εποχή με περνούσε μόλις 5 Έλο, και πολλά λέω. Στην Πέμπτη, όπως καταλάβατε με την εξέχουσα σκακιστική σας οξύνοια, έπαιζε η αφεντιά μου, άρτι αναβιβασθείσα στις αντρικές, αφού είχα προσπεράσει ανεπιστρεπτί το σκακιστικό όριο της νεότητας κατά έναν χρόνο. Οι λόγοι βέβαια που προτιμήθηκα ήταν απροσδιόριστοι. Είσαι σε φόρμα, μου είχαν πει, αλλά υποψιαζόμουν βαρεμάρα από τα άλλα μέλη του συλλόγου. Όπως και να’ χει τα είχα πάει πολύ καλά μέχρι εκείνο το σημείο και έπαιζα με ανυψωμένο Έλο και ηθικό. Μαζί πάνε αυτά. Στις εφηβικές τα κουτσοκαταφέρναμε, αλλά όχι σπουδαία πράγματα. Ο προέφηβος ήταν καλός εκτός από Τρίτες, Πέμπτες και Σαββατοκύριακα που έστηνε. Για νεάνιδα είχαμε ένα παχουλό κοριτσάκι, Ευτυχία νομίζω το έλεγαν. Η Ευτυχία είχε δύο χαρακτηριστικά γυαλιστερά κοτσιδάκια και η μόνη της σχέση με το σκάκι ήταν ότι ο παππούς της είχε κάποτε παίξει μερικές παρτίδες στην εξορία. Κατά τα άλλα όμως ήταν μαχητική και πεισματώδης και ήξερε και το αν-πασάν.

Τη γυναικεία την άφησα τελευταία γιατί εκεί έπαιζε η Αθηνά. Ω! η Αθηνά! Ήταν μόλις δύο χρόνια μικρότερή μου, φοιτήτρια κι αυτή, και αποτελούσε τη μόνη νότα ομορφιάς και δροσιάς στην κακάσχημη ομάδα μας. Είχε μαύρα σπαστά μαλλιά και κατάμαυρα πανέξυπνα μάτια. Τα ανασηκωμένα της ζυγωματικά και η καλοβαλμένη μύτη της, της προσέδιδαν ένα αρχαιοελληνικό προφίλ που με ξετρέλαινε. Πολλές φορές έπιανα τον εαυτό μου στη διάρκεια της παρτίδας να χαζεύει εκείνο το προφίλ που η προσήλωση το έκανε ακόμα πιο θελκτικό. Και όταν σηκωνόταν όρθια, τα φθαρμένα τζιν που συνήθιζε να φοράει, δεν ήταν αρκετά για να αποκρύψουν τις αρμονικές καμπύλες του λεπτού κορμιού της. Δυστυχώς, παρά τις προσπάθειές μου, δεν είχα κατορθώσει έως τότε να εξασφαλίσω κάποιο ραντεβού, αν και η σχέσεις μας είχαν οικειότητα, πάει να πει, είχαν περάσει την τέταρτη οριζόντια. Πάντα γελούσε με τα αστεία μου, ακόμα και όταν ήταν βεβιασμένα και αμήχανα. Με χάιδευε στην πλάτη σε ανύποπτες στιγμές και ανατρίχιαζα. Όταν ερχόταν πάνω από τη σκακιέρα μου όλο θυσίες και συνδυασμούς σκεφτόμουν, κι ας έπαιζα φινάλε πιονιών. Εννοείται ότι ήμουν ο πρώτος που έσπευδε να αναλύσει τις παρτίδες της, μολονότι δεν υπήρχε τίποτε σ’ αυτές για να αναλύσει κανείς. Να το πάρει το ποτάμι. Δεν πήγαινα μόνο για το σκάκι στον σύλλογο.

Πρέπει να είχε μπει για τα καλά η Άνοιξη, γιατί θυμάμαι ότι η μέρα εκείνου του αγώνα ήταν ζεστή, περισσότερο από το συνηθισμένο. Μετά από μισή ώρα που όλοι έμεναν καρφωμένοι στις σκακιέρες τους και που οι μόνοι ήχοι στο χώρο ήταν από τα μετακινούμενα κομμάτια και από τους χτύπους στα ρολόγια, η αίθουσα είχε αρχίσει να θερμαίνεται για τα καλά. Οι πρώτοι άρχισαν να την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια προς το διάδρομο για να εντοπίσουν την κρυφή αύρα. Έπαιζα με τα μαύρα. Απέναντί μου καθόταν ένας μεσήλικας άντρας με διάσπαρτες γκριζαρισμένες τούφες στο ημίγυμνο κρανίο. Τα περισσευούμενα κιλά του ξεχείλιζαν από τις άκρες του καθίσματος. Κρατούσε το κεφάλι του σφιχτά μέσα στις ιδρωμένες του παλάμες, λες και υπήρχε κίνδυνος να ξεκολλήσει από τη θέση του. Τα μικρά του μάτια, χωμένα μέσα σε δυο σακούλες λίπους, στριφογυρνούσαν αδιάκοπα, γεμάτα ανησυχία. Έριξα μια ματιά στο Έλο του. Δεν είχε και μεγάλη διαφορά από το δικό μου, ώστε να δικαιολογεί κάποιο ιδιαίτερο άγχος. Τον άφησα να ταλαιπωρείται με τις τακτικές παγίδες που έκρυβε το εκκεντρικό μου άνοιγμα και, αφού έριξα μια τρυφερή ματιά στο σκυμμένο κεφάλι της Αθηνάς, βγήκα για τσιγάρο.

Οι θαμώνες του καπνιστηρίου παρέμεναν λιγοστοί και πάντως δεν ήταν κανείς φιλαράκος ανάμεσά τους. Δεν είχα και πολλή όρεξη για σκάκι κι έτσι φανταζόμουν διάφορους τρόπους για να προσεγγίσω την Αθηνά και να την πείσω να βγούμε για ένα ποτό μετά τις παρτίδες. Οι σκέψεις μου σκόνταψαν όταν είδα πίσω από την τζαμένια πόρτα κόσμο να μαζεύεται πάνω από τη γυναικεία μας σκακιέρα. Έσβησα το τσιγάρο κακήν κακώς και έτρεξα να δω. Δυστυχώς, η όμορφη συμπαίκτριά μου είχε ξεχάσει ένα κομμάτι κρεμασμένο και είχε εγκαταλείψει επιτόπου με σιωπηλή αξιοπρέπεια. Έμοιαζε απαρηγόρητη, όχι τόσο για την ήττα της, όσο για το μηδενικό της ομάδας και ανέλαβα φυσικά να την ηρεμήσω. Στο τέλος κατόρθωσα να την πείσω να μείνει μέχρι να διαμορφωθεί το τελικό αποτέλεσμα. Ο αντίπαλος μου είχε παίξει κι έτσι δεν πρόλαβα να προβώ σε περαιτέρω εξωσκακιστικές αναλύσεις.

Όπως είπα, η θέση ήταν πονηρή και ο αντίπαλός μου είχε υποπέσει σε ένα αδιόρατο λαθάκι. Αυτό όμως ήταν αρκετό για να κερδίσω με έναν μικροσυνδυασμό κομμάτι για τρία πιόνια. Μετά, γεμάτος ικανοποίηση σηκώθηκα και βρήκα ξανά την Αθηνά. Την τράβηξα προς την τζαμαρία που είχε θέα στην αίθουσα της ρυθμικής γυμναστικής και πιάσαμε ψιλοκουβεντούλα χαζεύοντας τα κορίτσια-λάστιχο. Δε δυσκολεύτηκα να της αποσπάσω την υπόσχεση για ένα ποτό, αν τελείωνα νωρίς την παρτίδα μου. Εντωμεταξύ τα πράγματα στις άλλες σκακιέρες πήγαιναν καλά. Ο Στάθης στην πρώτη είχε πνίξει με σιδηρά πυγμή τον ισχυρό αντίπαλό του και ο Μπάμπης στην Τρίτη είχε αρχικά ζουλάρει τον δικό του και μετά του στούκαρε δύο φιγούρες στο ροκέ και τον έκανε χότζα. Μια ώρα αργότερα η Κάισσα μας έραινε με το θυμίαμά της, αφού και οι δύο έφηβοι κατάφερναν να κερδίσουν από μάλλον χειρότερες θέσεις. Δεν είχαμε την ίδια τύχη στον προέφηβο που, από θέση με πιόνι πάνω, κατόρθωσε να κάνει τον κακό ήρωα, αφήνοντάς τον να του τα βάλει όλα μέσα. Μικρό το κακό, σ’ εκείνο το σημείο η ομάδα ήταν μια χαρά και κερδίζαμε 4-2.

Πέρασα από τη σκακιέρα του Νίκου. Η θέση ήταν περίπλοκη αλλά είχε κάποια πρωτοβουλία. Ο Νίκος ήταν η συμπάθειά μου. Εκτός από την καλλιέργεια και τον ευχάριστο χαρακτήρα του, ήταν κι ο μέντοράς μου στο καλλιτεχνικό σκάκι. Για χρόνια προβληματιστής, έλυνε και συνέθετε συχνά σκακιστικά προβλήματα. Αρκετά απ’ αυτά είχαν δημοσιευτεί σε ξένα περιοδικά και μάλιστα δύο είχαν μπει και στο Άλμπουμ της FIDE. Κοντά του είχα εντρυφήσει στον μαγικό κόσμο του καλλιτεχνικού φτιάχνοντας κάποια προβληματάκια, κυρίως βοηθητικά και σπουδές. Είχα την τύχη κάποια στιγμή να αποσπάσω μια-δυο εύφημες μνείες, αλλά μέχρι εκεί. Γι’ αυτό και είχα εκπλαγεί όταν στη διάρκεια της παρτίδας ο ευτραφής αντίπαλός μου είχε μιλήσει για πρώτη φορά, σχεδόν τραυλίζοντας, ρωτώντας με αν όντως είμαι συνθέτης σπουδών. Είχα απαντήσει καταφατικά, έκπληκτος που η ενασχόλησή μου με το καλλιτεχνικό μπορούσε να μου χαρίσει τέτοια αναγνωρισιμότητα. Πώς και δεν το είχα εκμεταλλευτεί αυτό με την Αθηνά;

Να μην δολιχοδρομώ, ο Νίκος αφού πέρασε για λίγο από τα άλλα τραπέζια συμφώνησε ισοπαλία γιατί είχε ήδη μπει σε πίεση χρόνου και τα πράγματα ήταν ακόμα μπερδεμένα. Η χοντρούλα κορασίδα μας έπαιζε την ίδια ώρα με ένα τρομαγμένο κοριτσόπουλο με το μισό της μέγεθος, αλλά ήταν ήδη ένα κομμάτι κάτω. Εντούτοις, με τα στιλπνά της κοτσιδάκια να ταλαντεύονται και με μάγουλα ξαναμμένα συνέχιζε να επιτίθεται σε πραγματικούς και φανταστικούς στόχους με αξιοζήλευτο θάρρος και επιμονή. Εντόπισα τον κυρ-Μιχάλη στο διάδρομο να καπνίζει σαν το φουγάρο του «Ναϊάς». Πριν την επισκευή.
«Πώς πάει;» ρώτησα.
«Ο ασχημομούρης πολύ καλά. Εγώ πάλι έκανα τη στησία μου και μια προσευχή και περιμένω».
«Χάνεις;» ρώτησα περίλυπος.
«Ναι, αλλά κερδίζω στην αγάπη. Εσύ ρε μαζέτα πρέπει να νικάς. Έχεις μάθει από μένα ή τους κάνεις γκριμάτσες και σκιάζονται;» με πείραξε.
«Μπα, αρκεί που τους λέω ότι σε έχω φίλο» χαμογέλασα.
Μ’ αυτά και μ’ εκείνα, λίγο πριν τον έλεγχο χρόνου το σκορ ήταν 4,5-3,5 υπέρ μας κι έπαιζα ακόμα εγώ και το κοριτσάκι, το οποίο ήταν πια έναν πύργο κάτω. Η προσπάθειά μου να τελειώσω την παρτίδα στο μέσον είχε προσκρούσει πάνω στη λυσσασμένη αντίσταση του αντιπάλου μου ο οποίος, από τη στιγμή που άκουσε ότι ήμουν συνθέτης σπουδών, είχε σφηνωθεί στην καρέκλα του και αμυνόταν με νύχια, δόντια, ακόμα και με τις λιγοστές του τρίχες. Έτσι φτάσαμε στην κρίσιμη θέση:


(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

Όταν βρεθεί κανείς στην Κίνα, είναι σίγουρο πως θα συναντήσει στις γωνίες ανθρώπους να παίζουν σιάνγκτσι (κινέζικο σκάκι). Η φωτογραφία είναι του Reuters, χτεσινή, και εικονίζει ηλικιωμένους άνδρες να επιδίδονται στο σιάνγκτσι, σε ένα πεζόδρομο του Πεκίνου. Ένα πολύ κατατοπιστικό αφιέρωμα για το παιχνίδι, σε συνέχειες, είχε δημοσιεύσει ο Ηλίας Οικονομόπουλος στο ιστολόγιο Σκάκι στα Σχολεία, τον Οκτώβριο του 2008 (το πρώτο μέρος: http://skakistasholeia.blogspot.com/2008/10/blog-post_16.html ). Μπορείτε να διαβάσετε όλες τις πληροφορίες στη πιο πάνω διεύθυνση, απλώς εδώ μεταφέρω λίγες γραμμές:

Οι πρώτες αναφορές στο σιάνγκτσι μάς έρχονται από τον 8ο αιώνα. Γύρω στον 12ο ή 13ο αιώνα η σκακιέρα και οι κινήσεις των κομματιών πήραν τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Όπως θα γίνει φανερό όταν περιγράψουμε το παιχνίδι, το σιάνγκτσι και το σκάκι έχουν έναν κοινό πρόγονο, πιθανότατα το ινδικό παιχνίδι τσατουράγκα. Σ' αυτό ελάχιστοι διαφωνούν. Αν και υπάρχει μόνο ένα κομμάτι στο σιάνγκτσι που κινείται ακριβώς όπως το αντίστοιχό του στο σκάκι (το άρμα, που κινείται όπως ο πύργος), σχεδόν για όλα τα κομμάτια υπάρχει ένα παρόμοιο στο σκάκι, τόσο ως προς την τοποθέτηση, όσο και ως προς την κίνηση.

Η φιλολογία του κινέζικου σκακιού είναι απέραντη. Τα πρώτα βιβλία έρχονται από τη δυναστεία Μινγκ, περίπου τέσσερις αιώνες πριν από την εποχή μας, και καταλήγουν σε μια βιβλιογραφία που συναγωνίζεται εκείνη του σκακιού.

Τα βιβλία στα κινέζικα είναι εξαιρετικά φτηνά και, αντίθετα με αυτό που θα περίμενε κανείς, οι κινήσεις και τα διαγράμματα δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διαβαστούν! Υπάρχουν βέβαια και βιβλία στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, κτλ. Οι σκακιέρες είναι κι αυτές πάρα πολύ φτηνές και, το κυριότερο, μπορεί κανείς να τις κατασκευάσει άνετα και μόνος του!

Απλές, αλλά ενδιαφέρουσες θέσεις, από τα Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα Ανδρών & Γυναικών που διεξάγονται αυτές τις ημέρες στη Ριέκα της Κροατίας:

Cramling 2523 - Arakhamia-Grant 2447, Rijeka 2010

Με τα μαύρα παίζει η Αραχάμια-Γκραντ, η οποία συμμετείχε σε πολλούς αγώνες στην Ελλάδα, κατά τη δεκαετία του 90. Πώς υποχρέωσε τη Σουηδέζα αντίπαλό της σε εγκατάλειψη; Η θέση δεν θα σας απασχολήσει περισσότερο από κάποια δευτερόλεπτα.

Iordachescu 2621 - Schmidt R. 2387, Rijeka 2010

Παίζουν τα λευκά. Τα αδύνατα σημεία στη μαύρη παράταξη φαίνονται εύκολα.

Moiseenko 2668 - Lupulescu 2598, Rijeka 2010

Παίζουν τα μαύρα και κερδίζουν σε λίγες κινήσεις. Χωρίς δυσκολία επίσης.

Krasenkow 2652 - Jobava 2695, Rijeka 2010

Παίζουν τα μαύρα. Ο Γεωργιανός GM βρήκε μια ισχυρή συνέχεια και ολοκλήρωσε την παρτίδα.

Το σκάκι...
... ήταν πάντα μια μεταφορά της πολιτικής και στρατιωτικής αντιπαράθεσης, με τις παγίδες του και τα φινάλε του και τα ματ του. Αντικριστά στη σκακιέρα φανταζόμαστε να κάθονται διπλωμάτες ή στρατηγοί. Το παιχνίδι απέκτησε διεθνή φήμη τους τελευταίους δυο αιώνες, αλλά γνώρισε την κορύφωσή του στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, όπως και τα κατασκοπευτικά θρίλερ. H πρώτη σκηνή σε μια από τις πρώτες ταινίες του Τζέιμς Μποντ, «Από τη Ρωσία με αγάπη», είναι μια παρτίδα σκάκι ανάμεσα σε δυο μεγάλους μετρ (φωτ). Στην πραγματική ζωή, το ματς Φίσερ-Σπάσκι το 1972 τερμάτισε 25 χρόνια σοβιετικής ηγεμονίας στο σκάκι και σημάδεψε την αρχή του τέλους του Ψυχρού Πολέμου.

Το παιχνίδι...
... ήταν το τέλειο πεδίο μάχης για εκείνον τον ψυχολογικό πόλεμο. Και αυτό που το έκανε ακόμη πιο σημαντικό ήταν η σημασία που απέδιδε τότε η σοβιετική κοινωνία στο σκάκι. Οι Ρώσοι μπορεί να υστερούσαν σε άλλα, παρατηρεί ο Ντάνιελ Τζόνσον στο περιοδικό «Πρόσπεκτ», αλλά πάνω στη σκακιέρα η κυριαρχία τους ήταν απόλυτη. Ένα πεδίο μάχης που για πρώτη φορά στην Ιστορία ήταν αληθινά παγκόσμιο, μπορούσε να χωρέσει μέσα σε μονάχα 64 τετράγωνα. Το σκάκι έμοιαζε τότε με δικλίδα ασφαλείας, σε έναν πόλεμο που ανά πάσα στιγμή απειλούσε να γίνει θερμός.

H Σοβιετική...
... Ένωση εξακολουθεί να κυριαρχεί στο δυτικό σκάκι, ακόμη και μετά τον θάνατό της: οι περισσότεροι μεγάλοι μετρ του παιχνιδιού στην Αμερική, το Ισραήλ και την Ευρώπη είναι μετανάστες από τις χώρες του πρώην σοβιετικού μπλοκ. Όμως ο μεγάλος μετρ που κυριάρχησε στο τελευταίο στάδιο της σοβιετικής ηγεμονίας ήταν ο Γκάρι Κασπάροφ. Τα αποτελέσματά του ξεχωρίζουν από όλων των άλλων. Αν δεν υπήρχαν τα κομπιούτερ. Το 1997 ηττήθηκε από το κομπιούτερ που ονομαζόταν «Ντιπ μπλου», κάτι που άφησε ένα μελανό σημάδι στην καριέρα του. Πολλοί πίστεψαν τότε πως το σκάκι σαν παιχνίδι είχε «τελειώσει», μολονότι άλλοι μεγάλοι μετρ κέρδιζαν ακόμη και τα καλύτερα κομπιούτερ. Στην ιδέα για την κατασκευή μηχανημάτων που θα έπαιζαν σκάκι, πρωτοπόροι ήταν ο Βρετανός Άλαν Τούρινγκ και ο Αμερικανός Κλοντ Σάνον, στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Και οι δυο υπερδυνάμεις χρησιμοποιούσαν προγράμματα σε κομπιούτερ για να προσομοιώνουν τις συνθήκες ενός πυρηνικού πολέμου. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο που τα πρώτα πρωταθλήματα για κομπιούτερ που έπαιζαν σκάκι τα κέρδισαν σοβιετικές και αμερικανικές μηχανές.

H άνοδος...
... και η πτώση του παιχνιδιού ως πολιτικής μεταφοράς και ως ιδεολογικού όπλου συνέπεσε με την αρχή και το τέλος μιας από τις πιο αγωνιώδεις περιόδους της σύγχρονης ιστορίας. Σήμερα που έχει εκλείψει πια η απειλή, το σκάκι έχει χάσει ένα μεγάλο μέρος από το «κεφάλαιο» που είχε συσσωρεύσει χάρη σε αυτήν. Μπορεί η επανάσταση του Ίντερνετ να έκανε το «πεδίο της μάχης» πραγματικά παγκόσμιο, αλλά δεν υπάρχουν πια οι μεγάλοι «στρατηγοί».

(Ρούσσος Βρανάς, ΤΑ ΝΕΑ 21/5/2005, http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4390963 )

Οι σκακιστές του πάρκου Washington Square, στo Μανχάταν της Νέας Υόρκης, συγκεντρώνονται στο νοτιοδυτικό άκρο της έκτασης. Ανάμεσα στους τακτικούς θαμώνες ήταν ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ, ο οποίος έπαιζε παρτίδες με στοίχημα. Από σκακιστές: ο Λάρι Έβανς, ο Ρομάν Τζιτζιχασβίλι, αλλά ακόμη και ο θρυλικός Μπόμπι Φίσερ, στα νιάτα του. Στο σημείο αυτό του πάρκου, με τις σκακιέρες, γυρίστηκαν πολλές σκηνές της γνωστής ταινίας Αναζητώντας τον Μπόμπι Φίσερ.

Ο σκακιστής του Ζήνωνα Γλυφάδας Θανάσης Τσάνας είναι φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συμμετείχε με επιτυχία στο παραδοσιακό ματς με το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, που γίνεται στο σκάκι, όπως και σε πολλά άλλα αθλήματα κάθε χρόνο. Η φωτογραφία είναι από το χώρο των αγώνων. Ο Θανάσης Τσάνας (δεξιά) με τους σκακιστές του Ζήνωνα Βαγγέλη Ξαξίρη και Μισέλ Σαμάς, που πήγαν να συμπαρασταθούν (από το http://www.zinonchess.gr/ )

Του Μέτοικου στη Νίσυρο

Μέχρι τη Βραζιλία έφτασε ο Ivanchuk για να πάρει μέρος σε ράπιντ τουρνουά που έγινε εκεί με 292 συμμετοχές. Ο Ουκρανός μάζεψε 8 βαθμούς σε 9 αγώνες και ισοβάθμησε στην πρώτη θέση με τον S.Mareco (2533) αλλά υπερίσχυσε στα κριτήρια ισοβαθμίας. Πιο κάτω τερμάτισαν ισχυροί Βραζiλιάνοι σκακιστές (Milos,Vescovi,Leitao..), αλλά και οι βετεράνοι Μecking (2548) με 7 βαθμούς και Anderson (2566) με 6.5. Χρόνος σκέψης 16 λεπτα για τους δυο πρώτους γύρους, 30 λεπτά για τον τρίτο και τέταρτο, και μια ώρα για τους 5 τελευταίους. Πιθανή ισοπαλία στον τελευταίο γύρο οδηγούσε σε Αρμαγεδδώνα με 6 και 5 λεπτά στο ρολόι.
http://xadrezgaucho.wikispaces.com/2010-TorneioFestaUva-Caxias

Με μια πολύ διπλωματική ανακοίνωση σε μια γλώσσα που θυμίζει εταιρικό μάνατζμεντ (επιτευχθέντες στόχοι, μείζων σκοπός, συνεργασία που θα πάρει διαφορετικό δρόμο..), Κάρλσεν και Κασπάροβ ανακοίνωσαν ότι η συνεργασία τους δεν θα είναι τόσο στενή στο μέλλον. (http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=6163 )
Αν και το διαζύγιο δεν θα οδηγήσει σε οριστικό χωρισμό, (ο Κάρλσεν θα έχει την ευκαιρία να συμβουλεύεται τον Κασπάροβ) είναι εμφανές ότι η σχέση μαθητείας παύει να ισχύει. Κάθε λογής σενάρια κυκλοφορούν στο διαδίκτυο (ο Κάρλσεν αισθάνεται ότι ο Γκάρι του κλέβει την δόξα, ο Κασπάροβ είναι πολύ ακριβός, ασυμφωνία χαρακτήρων, ο Κασπάροβ θα υποστηρίξει τον Κάρποβ σαν πρόεδρο της ΦΙΝΤΕ, ο Κασπάροβ θα ξαναγυρίσει στο αγωνιστικό σκάκι, θ'άντιμετωπίσει τον πρώην μαθητή του κι όλα αυτά είναι διαφημιστικό κόλπο..), αλλά τίποτα απ'αυτά δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί αυτή τη στιγμή. Το μόνο που φαίνεται να έχει κάποια βάση είναι οι συζητήσεις για ένα ματς Caruana-Kasparov (4 παρτίδες ράπιντ ή μπλιτς) το φθινόπωρο στο Μιλάνο. http://www.messaggeroscacchi.it/?p=2210

Οξφόρδη και Κέμπριτζ δεν ανταγωνίζονται μόνο στην κωπηλασία. Το 128ο Varsity chess match ανάμεσα στα δυο πανεπιστήμια το προηγούμενο Σάββατο στο Λονδίνο έληξε με ισοπαλία 4-4. Στη 2η σκακιέρα της Οξφόρδης ο Θανάσης Τσάνας νίκησε τον Li Yu(2344), αλλά η νίκη του δεν ήταν αρκετή.
http://www.bcmchess.co.uk/news/varsity2010.html

Οι Ούγγροι απέκτησαν έναν 14χρονο γκραντμέτρ. Ο R.Rapport (2444) αν κι έχασε στον τελευταίο γύρο από τον L.Portisch (2519) κατάφερε να πετύχει την τελευταία νόρμα που του χρειαζόταν για τον τίτλο (Rp=2638) και έτσι δεν πρέπει να του στοίχησε πολύ η απώλεια της πρώτης θέσης από τον A.Beliavsky (2657). Εντυπωσιακός ο 72χρονος Λάγιος, νίκησε και τον Μπελιάβσκυ!
http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=6165

Στις 20 Φεβρουαρίου έγινε ο βρετανικός διαγωνισμός λύσης προβλημάτων, χωρίς τον Nunn, που ήταν άρρωστος. Συμμετείχαν λύτες και από άλλες χώρες. Στο όπεν, πρώτος ο Mestel, δεύτερος ο Friedgood και τρίτος ο Πολωνός Murdzia.
Τρία από τα προβλήματα του διαγωνισμού:

Valery Kopyl, Uralski Problemist, 2002

Παίζουν τα λευκά και κάνουν ματ σε 2 κινήσεις (#2)

Michael Keller & Thorsten Zirkwitz, Schach-Aktiv, 2002

Παίζουν τα λευκά και κάνουν ματ σε 3 κινήσεις (#3)

Mykola Nagnibida, Problem Paradise, 2003 (correction by BDS)

Βοηθητικό σε 2 κινήσεις, 2 λύσεις (παίζουν τα μαύρα και βοηθούν τα λευκά να τα κάνουν ματ σε 2 κινήσεις. h#2, 2 solutions).

Του Μέτοικου στη Νίσυρο

560 σκακιστές και σκακίστριες, ανάμεσά τους 200 GM, συμμετέχουν στα φετινά Πανευρωπαϊκά Ατομικά Πρωταθλήματα που έχουν αρχίσει από το Σάββατο στη Ριέκα της Κροατίας. Το τουρνουά είναι ανοιχτό σ'όλους τους Ευρωπαίους σκακιστές, χωρίς περιορισμό ανά ομοσπονδία, διεξάγεται σε 11 γύρους και συγκεντρώνει πολλούς ισχυρούς σκακιστές, αλλά όχι την αφρόκρεμα, καθώς οι ημερομηνίες του συμπίπτουν με το Amber (13-25/3) στη Νίκαια της Γαλλίας. Εκτός απο τα πολύ ψηλά έπαθλα (180.000 ευρώ συνολικά, 20.000 η πρώτη θέση, 1.000 η 25η στην όπεν κατηγορία, 10.000 ευρώ στην πρώτη γυναίκα), οι αγωνιζόμενοι διεκδικούν και 22 θέσεις πρόκρισης στο επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο. Καθόλου περίεργο το ότι συγκεντρώνει τους μισούς από τους 200 σκακιστές που προηγούνται στην παγκόσμια κατάταξη της FIDE, καθώς θυμίζει ένα γιγαντιαίο ζονάλ.

Η ελληνική αποστολή περιλαμβάνει δεκατρείς σκακιστές και οκτώ σκακίστριες. Καλύτερο ξεκίνημα είχαν οι Κοτρωνιάς (παίζει σήμερα με τον Jobava, 2695), Μαστροβασίλης Δημ.(αντιμετωπίζει το νεαρό Λευκορώσο Zhigalko, 2648) με 2/2, ενώ καμμία Ελληνίδα δεν έχει πάνω από ένα βαθμό, αν και δεν έλειψαν οι νίκες επί ισχυροτέρων αντιπάλων.
Χρόνος σκέψης 90'/40+30'+30'' ανά κίνηση, καθημερινά η έναρξη είναι στις 16.30 ώρα Ελλάδας.

Επίσημος ιστότοπος της διοργάνωσης ο http://www.eurorijeka2010.com/home αλλά οι αγώνες μεταδίδονται και απο τις http://livechess.chessdom.com/site/, http://www.chess.co.uk/twic/live (όπου υπάρχει μετάδοση και των παρτίδων της Στεφανίδη στο Βελιγράδι), ενώ τα αποτελέσματα μπορεί να τα βρεί κάποιος και στo http://chess-results.com/tnr29567.aspx?lan=1

Με δυο ήττες απέναντι σε ισχυρότερους αντιπάλους ξεκίνησε ο καθολικός ιερέας Valerio Piro(2069) από την Νάπολι που έχει πάρει την επίσημη έγκριση του Βατικανού για να συμμετάσχει στούς αγώνες.

Οι θέσεις που ακολουθούν περιλαμβάνονται στο πολύ καλό βιβλίο The Mammoth Book of Chess (επιμέλεια: Graham Burgess, έκδοση 2009). Όλες οι παρτίδες έχουν παιχτεί το 2009. Οι λύσεις, όπως πάντα, ευπρόσδεκτες στα σχόλια:

1. Smerdon - Mikhalevski, Queenstown 2009

Τα μαύρα φάνηκαν ικανοποιημένα από την ισοπαλία: 39...Kg8 40. Nf6+ Kf8 41. Nd7+ 1/2-1/2. Πώς κέρδιζαν τα μαύρα στη θέση του διαγράμματος;

2. Filippov - Dzhumabaev, Tashkent 2009

Ακόμη μια χαμένη ευκαιρία. Τα μαύρα αποφάσισαν να φύγουν από το κάρφωμα με 31...Kf8 και η παρτίδα έληξε ισόπαλη έπειτα από λίγες κινήσεις. Πώς κέρδιζαν;

3. Cornette - Edouard, Nimes 2009

Τα λευκά τελείωσαν την παρτίδα με μια όμορφη κίνηση, βασισμένη σε ακριβές μέτρημα. Ποια ήταν η συνέχεια;

Στην ανάρτηση http://skakistiko.blogspot.com/2010/02/don-juan.html αρκετοί σχολιογράφοι του ιστολογίου συνέθεσαν ένα σπουδαίο λεξικό (ή θησαυρό λέξεων και φράσεων) της σκακιστικής αργκό. Μεταφέρω εδώ, σε νέα ανάρτηση, τις περισσότερες καταχωρίσεις. Για λόγους οικονομίας χώρου (για να μην γίνει η ανάρτηση γιγαντιαία σε μέγεθος), δεν μετέφερα εδώ κάποια λίγα λήμματα και αφαίρεσα κάποια παραδείγματα. Ελπίζουμε σε νέες προσθήκες!
-----------------------------------------------------------------------------------------

(από τον καλοπροαίρετο)
Γαλατία: η λευκοτετράγωνη μακρά διαγώνιος θ1-α8.
Καρβουνία: η μαυροτετράγωνη μακρά διαγώνιος α1-θ8.
Νούλα υποτεινούσης: σχηματισμός στον οποίο η πλευρά που έχει την κίνηση επιτυγχάνει την ισοπαλία δίδοντας επαναλαμβανόμενα σαχ με Βασίλισσα από δύο τετράγωνα που δεν βρίσκονται στην ίδια γραμμή ή στήλη, π.χ. ε1 και θ4, ζ1 και θ3 κλπ. Ο όρος παραπέμπει στην υποτείνουσα (μακρά πλευρά) του νοητού ορθογώνιου (και ισοσκελούς) τριγώνου που σχηματίζεται από τα τετράγωνα από τα οποία δίδονται τα σαχ και περικλείει τον αντίπαλο Βασιλιά.
Νούλα μηνίσκου: σχηματισμός στον οποίο η πλευρά που έχει την κίνηση επιτυγχάνει την ισοπαλία δίδοντας επαναλαμβανόμενα σαχ με Ίππο από δύο τετράγωνα, συχνά ζ2 (ζ7) και θ3 (θ6). Ο όρος παραπέμπει στην, ομοιάζουσα με μηνίσκο, δηλαδή δύο τόξα κύκλων με διαφορετική διάμετρο που τέμνονται σε δύο σημεία, κίνηση του Ίππου.
Πέφτω σε λήθαργο, ή πέφτω σε χειμερία νάρκη, ή πέφτω σε νεκροφάνεια: σκέφτομαι υπερβολικά πολύ την επόμενη κίνησή μου, συχνά σε θέση που δεν το απαιτεί.
Κάνω μεγάλο ροκέ: (συνήθως σε ατομικό ελβετικό) υφίσταμαι τρεις συνεχόμενες ήττες.
Στησιματίας, ή στήτης, ή κρεμάστρα, ή κρεμαγιέρα: παίκτης με ροπή στο στήσιμο, άλλως κρέμασμα. Μεγεθυντικό: κρεμαγιέρα γαλβανιζέ.
Καταλανικά Πεδία: κενός χώρος που προκύπτει από τη ριψοκίνδυνη προώθηση πιονιών και που είναι επιρρεπής σε διείσδυση αντιπάλων κομματιών.
Σπέις ινβέιντερς: δεμένα ελεύθερα κεντρικά πιόνια που προχωρούν ακάθεκτα. (προέλευση: αναφορά στο ηλεκτρονικό παιχνίδι της δεκαετίας του ’70.)

(από τον Ελισσαίο):
Μου θυσίασε τα ράφια: όταν κάποιος παίκτης μέτριας δυναμικότητας που αρέσκεται στο επιθετικό παιχνίδι κάνει αλόγιστη χρήση του τακτικού μοτίβου της θυσίας. Συνήθως το αποτέλεσμα είναι σε βάρος του. Αρκεί όμως και μια επιτυχημένη έκβαση ανά 20 παρτίδες για να του αναπτερώσει το ηθικό και να ξαναπροσπαθήσει. Η έκφραση είναι εμφατική. Αν παρομοιάσεις μια θυσία με το πέταγμα ενός ξύλινου πεσσού πάνω στον αντίπαλο, όταν τα ξύλα της σκακιέρας τελειώνουν, τότε επιστρατεύεις τα ξύλα μιας κοντινής βιβλιοθήκης όπου σκονίζονται τα σκακιστικά άπαντα.
Κωπηλασία (κωπηλάτης-κωπηλατώ-τραβάω κουπί): η κοπιαστική προσπάθεια (συνήθως ανεπιτυχής να παρατείνεις τον βασανιστικό στραγγαλισμό σου από τον αντίπαλο με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα κουραστεί κι αυτός, θα ξεχαστεί, θα θυμηθεί το φαγητό στο φούρνο και θα φύγεις με το 1/2 στο παρτιδόφυλλο.
Βαστάω (ουσ.: βάστουλας): δηλώνει την αντοχή του σκακιστή στα χτυπήματα του αντιπάλου του. Έχεις καταλάβει ένα ύψωμα, έχεις σκάψει κάποια ορύγματα και ελπίζεις ότι θα βιώσεις τη μάχη του Στάλιγκραντ από πλευράς Σοβιετικών και όχι τη γραμμή Μαζινό από πλευράς Γάλλων.
Χωνί: αυτό το σκεύος, η χοάνη, που είναι τρύπιο και παρότι μπορεί να περιορίζει ένα υγρό καθώς αυτό φτάνει στο στενό σημείο του στομίου, εντούτοις, αργά ή γρήγορα, το ρευστό, λόγω της ύπαρξης της οπής, θα περάσει από την άλλη. Ο προσδιορισμός κτήσης του χωνιού «του Μπετόβεν« συναντιόταν συχνά προ εικοσαετίας και είχε έναν εμφατικό χαρακτήρα μιας και όλοι φανταζόμασταν ότι ο ολότελα κουφός, από ένα σημείο της ζωής του και έπειτα, ιδιοφυής συνθέτης θα πρέπει να κρατούσε, πριν την οριστική κώφωσή του, ένα τεράστιο χωνί σε κάποιο από τα αυτιά του, μπας και ακούσει τί προσπαθούν να του πουν οι γύρω του.

(από τον Παναγιώτη Κονιδάρη)
Διάγραμμα: υποδηλώνει την όμορφη συνδυαστική νίκη κάποιου, ο οποίος δε θα παραλείψει να δείξει την επίμαχη θέση με καμάρι στο σύλλογο του, ρωτώντας «τι θα έπαιζες εδώ;», όπως δηλαδή γίνεται και με τα δημοσιευμένα στον περιοδικό τύπο διαγράμματα.
Σφυριχτράκιας: παραλλαγή του «Σφυρίχτρα». Είναι ένας τύπος που με τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη και με ύφος χιλίων καρδιναλίων περιφέρεται φαινομενικά άσκοπα ανάμεσα στα τραπέζια. Στην πραγματικότητα έχει σκοπό να ψιθυρίσει σε πρώτη ευκαιρία κινήσεις στους φίλα προσκείμενους σκακιστές, νομίζοντας ότι κάθε φορά οι κινήσεις αυτές είναι νικηφόρες, ακόμα κι αν στήνουν στην κίνηση. Η βασική του διαφορά με τον «Σφυρίχτρα» είναι ότι ο «Σφυριχτράκιας», μετά την σοφή του υπόδειξη, απομακρύνεται εξίσου σοφά, γοργά και με ύφος άμωμης παρθένου από το σώμα του εγκλήματος. Γιατί άλλο να σφυρίζεις κινήσεις κι άλλο να σε πιστεύουν.
Νουλαδόρος: κατά το μπαλαδόρος. Ο σκακιστής που έχει την ικανότητα να κρατάει άκοπα την ισορροπία στη σκακιέρα και να συμφωνεί νούλα σε κάθε ευκαιρία. Άλλοτε αυτό οφείλεται στο ήρεμο στρατηγικό του στυλ, κι άλλοτε στο ότι βαριέται θανάσιμα να πολυσκεφτεί. Στα τουρνουά σπάνια πέφτει κάτω από το 50% και σπανιότερα ανεβαίνει πάνω απ’ αυτό.
Μπλιτζαδόρος: είναι ο χαρακτηριστικός τύπος που δε λείπει από κανέναν σύλλογο και που δεν χάνει ευκαιρία να σου προτείνει ένα μπλιτζάκι στα γρήγορα, άσχετα με το αν είναι 7 το πρωί και το μάτι σου δεν έχει ανοίξει ακόμα ή 2 το βράδυ και λαγοκοιμάσαι κάπου ανάμεσα στο η1 και το θ1, αδιαφορώντας για το αν παίζεις ή είσαι σε πίεση χρόνου εκείνη την ώρα, αδιαφορώντας ακόμα και για το αν μιλάς με την γκόμενα στο τηλέφωνο ή λείπεις σε διακοπές στην Παταγονία. Η μάστιγα αυτή αντιμετωπίζεται από τους άλλους σκακιστές όπως και το ομοιοκατάληκτο αντίστοιχο του μπριτζ: σαν πρεφαδόρος.
Ακρόπολις (ο): κατά το Δικαιόπολις. Είναι ο σκακιστής που καταφέρνει πάντα να βγαίνει χωνί του Μπετόβεν, αλλά κατά παράδοξο τρόπο να ξεγλιστράει και να την σκαπουλάρει με κάτι απίστευτες νούλες. Προκύπτει από το πασίγνωστο ρητό (έπεσε από την Ακρόπολη και στάθηκε όρθιος). Αν μάλιστα τύχει και ο αντίπαλος βιαστεί τότε ο Ακρόπολις ασμένως και ενδόξως φέρνει τούμπα τη σκακιέρα επιβεβαιώνοντας πλήρως τον τίτλο του (όχι μόνο στάθηκε όρθιος αλλά βρήκε και πορτοφόλι).
Γκάστρωμα: όταν ο συμπαθής αντίπαλος πασχίζει να κρατήσει μια εντελώς χαμένη θέση με κάθε τρόπο, συνεχίζοντας επί μακρών την απέλπιδα άμυνα με τα τρία εναπομείναντα απομονωμένα του πιόνια κι ενώ εσύ έχεις εντωμεταξύ ακυρώσει 4 φορές το ραντεβού σου. Η λέξη προφανώς προέρχεται από τη δυσφορία των τελευταίων μηνών της κύησης και η ευχή «καλή λευτεριά» ταιριάζει και στις δύο περιπτώσεις.
Ξυλίκι Attack: τον όρο τον άκουσα για πρώτη φορά από τον Αντρέα (ένας είναι ο Αντρέας!) τον καιρό που έκανα το αγροτικό μου στα «Δρώμενα». Πρόκειται για το άνοιγμα 1. η4! που στοχεύει στο ματ νωρίτερα από την 20ή κίνηση. Το ποιος θα γίνει ματ, αδιάφορο.
Ξυλίκι Defense: η θεωρία, ως γνωστόν, εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς. Έτσι, ως απάντηση στο ξυλίκι attack, προέκυψε μετά από επιστάμενη ανάλυση το ξυλίκι defense που χαρακτηρίζεται από το αντιχτύπημα 1. η4! θ5! –άπειρο. Τι να την κάνει την πείρα;
Πλαστικίκι: εκτός από τη θεωρία εξελίσσονται και οι εποχές. Το ξύλο γίνεται ντεμοντέ. Έτσι, πρότεινα τότε ως πιο σύγχρονο άνοιγμα το «πλαστικίκι», που έχει πιο στέρεο στρατηγικό υπόβαθρο. Πρώτα παίζεις 1. ζ3 και μετά 2. η4. Το 2. Ρζ2 είναι μια ενδιαφέρουσα βαριάντα, αλλά θέλει ακόμα ανάλυση.
Γινάτ (το): η λέξη επιστρέφει στην τουρκική της ρίζα, αφού κάνει ρίμα με το ματ. Την άκουσα στο «Πειραϊκόν» όταν παίκτης τις που είχε χάσει πέντε στη σειρά (ποιόν κέρδισε η Χαβάη 5-0; Ε, αυτός!) επέμενε να εξαπολύει χειμαρρώδεις επιθέσεις αφήνοντας πίσω του τα Καταλα(υ)νικά Πεδία που λέει και ο Καλοπρό. Φυσούσε και ξεφυσούσε και τα έσπρωχνε με εκδικητικό μένος και με γινάτι, για να πληρωθεί από τον ψύχραιμο αντίπαλο με την ατάκα «το γινάτ’ βγάζει ματ!» καθώς και με ένα ματ σε τρεις.
Οφθάλμ (το): έτσι έλεγε ο φίλος μου ο Αριστείδης το ματ, στα τρυφερά φοιτητικά μας χρόνια, όταν ξεμέναμε από φράγκα και τη βγάζαμε με σκάκι, στριφτά τσιγάρα, κόμιξ και φτηνή ρετσίνα. Αν μας έφταναν όμως τα ψιλά για βενζίνη, καβαλάγαμε τον «μπόμπο» και κατεβαίναμε στη Ζέα για…ματόλουτρο.
Κουζινικά σκεύη: αυτή είναι μια ακόμα συμβολή μου στην αργκό των 64. Το είχα γράψει σε μια ανάλυση παρτίδας σε παλιό περιοδικό, κάπως έτσι: «Και ο ίππος πάει στο τάδε τετράγωνο, οπότε ακολουθούν πιρούνια και λοιπά κουζινικά σκεύη».
Κούνημα: λέμε «αυτός κάτι κουνάει» και αναφερόμαστε στο ότι παίζει σκάκι συμπαθητικά. Εκτός κι αν μιλάμε για τις σεξουαλικές του προτιμήσεις.
Βάλε, βάλε, βάλε: φράση του post mortem, όταν προκαλείς κάποιον να σου προτείνει κίνηση. «Για βάλε να δούμε…». Αμέσως μετά μαζεύονται όλοι από πάνω, βάζουν κινήσεις, βάζουν τις χερούκλες τους, βάζει ό,τι έχει ο καθένας τελοσπάντων και δε μαθαίνεις ποτέ γιατί έχασες.
Σαχίδιον (το): copyright του αείμνηστου Θρασυβουλίδη, που είχα την τύχη να τον έχω στον Κρυστάλλη συμπαίκτη και ο Κρυστάλλης την ατυχία να τον έχει παίκτη. «Όπως και να το κάνεις, είναι πιο ευγενικό από ένα απλό σαχ, ρε μαζέττα» μου έλεγε. «Άσε που κάνει και ενδιαφέρουσες ρίμες» συμπλήρωνε με νόημα.
Περπεταλούδα: το διαρκές σαχ. Προέρχεται μάλλον από το γαλλικό «εσέκ περπετουέλ». Έχουμε και μια άλφα κουλτούρα.
Καραμαζέτας: ο πραγματικά αδιόρθωτος μαζέτας. Λογοτεχνική εκδοχή, το Καραμαζετώφ.
Μαζετοφωλιά: σύλλογος με αθρόα παραγωγή ή με συνωστισμό μαζετών. Σαν τον δικό μου ας πούμε.
Κοπάνημα: η περιφανής νίκη ή αντίστοιχα η ταπεινωτική ήττα: «Αυτόν τον έχω κοπανήσει τρεις φορές. Στην ανάλυση».
Ζαρίκιο: άλλη μια δικιά μου εφεύρεση (αν σφάλλω ας με διορθώσει κάποιος, απλά δεν το έχω ακούσει πρωτύτερα). Είναι η εκδοχή του παιχνιδιού με ζάρια. Συνεκδοχικά το σκάκι χωρίς σχέδιο, όπου κάθε κίνηση είναι ζαριά. Δεν είναι επομένως τυχαίο που είναι δικής μου εφεύρεσης.
Στησία: θυσία με αμφίβολο αποτέλεσμα που στη νεκροψία αποδεικνύεται καραπατάτα.
Άλφα-Άλφα: έτσι μου έλεγε συχνά ο Δεληκανάκης. "Σήμερα έκανα φοβερή νίκη! Άλφα-άλφα!" -"Σοβαρά; Για δείξε" -"Τί να δείξω ρε; Άνευ Αγώνα κέρδισα".
Αν Πιασάν: το άκουσα κι αυτό στο καφενείο όταν ο κύριος άφησε έναν ίππο απροστάτευτο και ο άλλος του τον βούτηξε εν ριπή οφθαλμού. "Ωχ! Τί ήταν αυτό;" έσκουξε ο πρώτος. "Αν Πιασάν!" εξήγησε ο άλλος με χαμόγελο.
Δρακουλιάρης: ο ειδήμων στο άνοιγμα του Δράκου.
Βίδωμα: όταν ο παίκτης δεν αρκείται στην τοποθέτηση του κομματιού στο τετράγωνο αλλά το στρίβει και το πιέζει επίμονα πάνω σ' αυτό λες και υπάρχει από κάτω μια σχετική οπή στην οποία πρέπει να χωρέσει η βάση του. Όλο το σκηνικό, για να γίνει εμφατικότερη η κρίσιμη κίνηση ή έστω να καταρρακωθεί το ηθικό του αντιπάλου.
Ελβετικό γκαμπί: Όταν κάποιος χάνει ή κάνει ισοπαλία στον πρώτο γύρο του τουρνουά με αποτέλεσμα να έχει καλύτερες κληρώσεις στη συνέχεια. Δεν είναι κακή ιδέα. Το κακό είναι που το ελβετικό γκαμπί μου συμβαίνει σχεδόν πάντα στον τελευταίο γύρο.
Χωνί του αιώνα: σαν του Μπετόβεν, αλλά πιο μεγάλο.
Νεκροψία: αυτό που ακολουθεί την παρτίδα, η ανάλυση δηλαδή όπου οι παίκτες προσπαθούν να δουν εν ηρεμία μπας κι έχουν παίξει και καμια καλή κίνηση ανάμεσα στις πατάτες. Ο νικητής τότε προσπαθεί να δείχνει κιμπάρης και μεγαλόψυχος, ενώ ο ηττημένος προσπαθεί να βρει με ποιον τρόπο κέρδιζε. Το λήμμα προέρχεται μάλλον από τον θάνατο της αντικειμενικότητας.
Πελάτης: η Ε.Π.Μελισσίων, ο Γαλανόπουλος και ο Πρεβενιός. Ο όρος δηλώνει αντίπαλο παίκτη ή ομάδα με την οποία η Κάισσα θέλησε να έχουμε σερί νικών ή έστω ευρύ θετικό σκορ. Ελπίζω οι προαναφερθέντες να μην τσαντιστούν, πλάκα κάνω. Εξάλλου ο πελάτης έχει πάντα δίκιο.
Ζουλάρω: παίζω ζούλα. Ζούλα όλοι ξέρουν τι είναι αλλά ας επιχειρήσω έναν ορισμό. Είναι λοιπόν μια κίνηση γεμάτη πονηριά και δόλο που στήνει μια φτηνή παγίδα στον αντίπαλο. Αν αυτός δεν προσέξει, τσαφ! του’ ρχεται η κεραμίδα κατακέφαλα. Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο συνίσταται η ζούλα να συνοδεύεται από απλανές βλέμμα, αδιάφορο σφύριγμα, ανάλυση των καιρικών συνθηκών και λοξές ματιές προς την αντίθετη πλευρά της σκακιέρας απ’ αυτή που παίχτηκε.
Σουρωτήρι: θέση στη σκακιέρα που έχει πιο πολλές τρύπες κι από ελβετικό τυρί. Μερικές φορές μυρίζει και σαν τέτοιο.
Μπουρί της σόμπας: όργανο αναρρόφησης Έλο. Εικονοπλαστικός ο όρος, θυμίζει το ρούφηγμα πορτοκαλάδας με καλαμάκι, απλά δίνει μια μικρή έμφαση στην διατομή, άρα και στην ποσότητα μετάγγισης του Έλο.
Ελούχος: κατά το εκατομμυριούχος. Ο κάτοχος Έλο, άρα όλοι πρακτικά οι παίκτες πλην του Καλοπροαίρετου. Συναντάται πιο συχνά στα σύνθετα: υψηλοελούχος/χαμηλοελούχος.
«Αυτή η ομάδα όλο χαμηλοελούχους έχει, γι’ αυτό είναι χαμηλοβλεπούσα».
Θέλο (το): το είχα γράψει κάποτε καυτηριάζοντας την ενοχλητική τάση του Έλο μου να αδρανεί για δεκαετίες: «Δεν είναι Έλο το δικό μου, είναι Θέλο (κι άλλο)». Τώρα πια μπορώ να το κατοχυρώσω.
Ξυράφια: το ζεύγος των αξιωματικών που όταν συντονιστεί «ξυρίζει» πέρα για πέρα τη σκακιέρα. Το δύσκολο είναι βέβαια να μείνεις με το ζεύγος και το ακόμα πιο δύσκολο να το συντονίσεις. Επίσης θυμίζω ότι μόνο στο τέλος ξυρίζουν τον γαμπρό. Στον άχαρο ρόλο του γαμπρού ο ρουά αντίθετου χρώματος.
Μασούρι: η συσσώρευση υλικού σε μια στήλη ή σε μια πλευρά τις σκακιέρας. Παραπέμπει στη γνωστή έννοια της μακρόσυρτης αλληλουχίας και μπορεί να έχει αρνητική («μασούρι τα ‘κανες τα πιόνια στη γάμα») ή θετική χροιά («Πώς ν’ αμυνθεί; Έχω ένα μασούρι κομμάτια στην πτέρυγα»).
Φου-Μαν-Τσου: ο Αξιωματικός, αλλά όχι όποιος- όποιος. Μιλάμε για κείνον τον διαβολικό Φου που καραδοκεί σ’ ένα απομακρυσμένο τετράγωνο της διαγωνίου και μηχανορραφεί για να κάνει τη ζημιά ή που ελλοχεύει πίσω από μια θανάσιμη μπαταρία. Και ο φου θέλει το Γερμανό του, κι ας είναι και Κινέζος.
Βίτσια (η): η βίτσια κάνει λογοπαίγνιο με τη ρωσική λέξη «νίτσια», που σημαίνει νούλα, τουλάχιστον μέχρι να με διορθώσει ο Καλοπρό. Δηλώνει την ανούσια επιμονή που δεν καταλήγει πουθενά. «Τι έκαναν αυτοί;» -«Βίτσια» -«Εννοείς νίτσια;» -«Νίτσια είναι όταν κάνεις νούλα σε μισή ώρα. Όταν παίζεις 150 κινήσεις μπρος πίσω, είναι βίτσια».

(από τον Κώστα Μουτούση)
Είναι δουλειά μου: πολυσήμαντη φράση που πρωτοακούστηκε στον κύκλο των Ελλήνων GM στις αρχές τις δεκαετίας του '90. Δηλωτική του ότι είμαι ειδικός, σπεσιαλίστας σε ένα άνοιγμα ή σε ένα τύπο θέσεων.
Δροσερή μινιατουρίτσα («τον δρόσισα»): παρτίδα που παίζεται στα καλοκαιρινά τουρνουά και κρατάει το πολύ 25 κινήσεις.

(από τον Δημήτρη Σκυριανόγλου)
Καραμπίνα: το στυλ παιχνιδιού όπου ο ένας από τους δυο παίχτες επιδιώκει τις συνεχείς αλλαγές με την ελπίδα να φτάσει σε ξερό ισόπαλο φινάλε ή γενικώς σε μια ξερή ισόπαλη θέση. Αν οι αλλαγές έχουν στόχο ένα κερδισμένο φινάλε τότε χρησιμοποιείται η πιο κυριλέ έκφραση: «Απλοποίηση σε κερδισμένο φινάλε».
Πρήξιμο: όταν ένας εκ των δύο αντιπάλων εκ του ασφαλούς (δηλ. από θέση που δεν κινδυνεύει να χάσει, συνήθως στο φινάλε), «πρήζει» τον αντίπαλό του με μανούβρες, φαινομενικά αδιάφορες, επαναλήψεις της θέσης, αναδιατάξεις κτλ με στόχο να τον κουράσει ή να τον «χαλαρώσει» ώστε να κάνει κάποιο λάθος.
Έρχεται ο Τζίγγερ! : έκφραση που άκουσα από το Γιάννη Νικολαΐδη και χρησιμοποιείται όταν επίκειται κάποια μανούβρα κομματιού ή κάποια διάσπαση αποφασιστικού χαρακτήρα.

(από τον trilizas)
Ρομπέν των Έλο: ο παίκτης που κοπανά ισχυρούς παίκτες και χάνει από θεωρητικά πιο αδύνατους. Άρα μεταβιβάζει το έλο από τους ισχυρούς στους αδύνατους.
Περιπλοκάδα: κίνηση που περιπλέκει τη ροή του παιχνιδιού.
Ξύλο (ή έπιπλο): συνήθως αναφέρεται σε φου περιορισμένης κινητικότητας λόγω πολλών ομόχρωμων μπλοκαρισμένων πιονιών της ίδιας παράταξης.

(από τον Νίκο Καλέση)
Ξύρισμα - Κούρεμα: Καθαρίζω τη θέση χωρίς περιπλοκές (συνήθως κυκλοφορούν 2 αξιωματικοί στη σκακιέρα).
Χειραψία: ο αντίπαλος εγκατέλειψε.
Eγκατελελές ή Εγκαταλήψογλου: παίκτης με χαμηλό έλο που εγκαταλείπει όταν έχει πιόνι λιγότερο.
Έρχεται ο Γκιώνης: επίσκεψη του τελευταίου κομματιού στην επίθεση που τελειώνει τη θέση.
Τον είδατε τον Παναγή; Απέλπιδα προσπάθεια να βρεθεί αντιπαιχνίδι σε χαμένη θέση.
Αυτιά (τα): Παίχθηκε α3 και θ3.
Εσύ θα κυβερνήσεις την Ελλάδα κάποτε: θαυμασμός υψίστου είδους σε μαζέτα που νομίζει ότι έπαιξε τρομερή κίνηση.

(από τον Gypaetos)
Μου σηκώθηκε ή του έχει σηκωθεί (πεπαλαιωμένη φράση, λεγόταν συχνότερα στα μπλιτς): Για τον αδαή, μη σκακιστή, η φράση παραπέμπει σε εξωαγωνιστική, μη πνευματική δραστηριότητα άρρενος σκακιστή, όμως πρόκειται για αναφορά στα παλιά σκακιστικά ρολόγια και στην πίεση χρόνου (είναι η «σημαία» εκείνη που στην πραγματικότητα σηκωνόταν). Παράδειγμα: μου έστησε εν ψυχρώ διαφορά, αλλά με τις σηκωμάρες που είχα δεν έβλεπα την τύφλα μου!

(από Ανώνυμο)
Αεριζόμενος βασιλιάς: βασιλιάς του οποίου η προστατευτική πιονοδομή «μπάζει» αισθητά, πχ φιανκέτο από το οποίο απουσιάζει ο φου.
Αιμοδότης: παίχτης με υψηλό έλο, συνήθως μεγάλης ηλικίας, ο οποίος λόγω αγωνιστικής κάμψης μοιράζει πλέον απλόχερα μονάδες έλο στις νέες γενιές.

Η βασίλισσα της Βρετανίας Ελισάβετ και ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Τζέικομπ Ζούμα περιεργάζονται ένα σκακιστικό σετ που είχε δωρήσει ο Νέλσον Μαντέλα στη βασίλισσα, το 1996, και εκτίθεται στα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ. Ο Ζούμα, ο οποίος πολλές φορές αναφέρεται με τα αρχικά του, JZ, και το όνομα της φυλής, που είναι Msholozi, έφτασε στο Λονδίνο την Τρίτη με σκοπό να καθησυχάσει τους επενδυτές που έχουν θορυβηθεί από τη φημολογία για επικείμενη εθνικοποίηση των ορυχείων της Νότιας Αφρικής. Ο πρόεδρος έχει κατηγορηθεί για διασπάθιση δημοσίου χρήματος και διαφθορά, όμως η Εισαγγελία αποφάσισε να τον απαλλάξει από τις κατηγορίες, για λόγους πολιτικούς.

Συνεχίζονται την Κυριακή 7 Μαρτίου οι αγώνες για τον ΠΟ Α' Εθνικής Αττικής, με τις συναντήσεις του 8ου γύρου. Πανιώνιος και ΑΕΚ βρίσκονται πολύ κοντά στις δυο προνομιούχες θέσεις που οδηγούν στους αγώνες της Α' Εθνικής, το καλοκαίρι.

Πανιώνιος - ΔΚΠ Άνω Λιοσίων, ΑΣΟΠ Δίας - ΣΟ Αιγάλεω, ΓΣ Ασπροπύργου - Πανελλήνιος, ΑΕΚ - Πειραϊκός, Ζήνων Γλυφάδας ρεπό.

Ιστοσελίδα: http://www.essnachess.gr/

Του Μέτοικου στη Νίσυρο

Η ανυπομονησία για τις λίστες που εκδίδει κάθε δίμηνο η Παγκόσμια Ομοσπονδία έχει μειωθεί σημαντικά τελευταία .Ο καθένας μπορεί να παρακολουθεί την εξέλιξη της αξιολόγησής του καθημερινά, ενώ και η κατάταξη των κορυφαίων σκακιστών είναι ξεπερασμένη την ίδια μέρα που ανακοινώνεται καθώς το live rating εμπεριέχει τουρνουά που δεν πρόλαβαν τις ημερομηνίες της Fide (όπως τώρα το Λινάρες), ενώ δεν είναι ασήμαντη η ζημιά απο τα εθνικά διασυλλογικά που κρατούν μήνες και υπολογίζονται πολύ καθυστερημένα.
Κάθε ξένο site που σέβεται τον εαυτό του (TWIC, Chessvibes, Chessbase, Chessdom, Chesspro...) θεωρεί χρέος του να την αναφέρει το ταχύτερο δυνατό και έτσι η επανάληψη ίσως είναι περιττή.

Στους πρώτους τριάντα στους άνδρες, θ'άξιζε να προσέξουμε την άνοδο των Mamedyarov, Grischuk, Shirov, Nakamura, Vitiugov ενώ σημαντική πτώση είχαν οι Gelfand, Gashimov, Morozevich.

1 Carlsen, Magnus g NOR 2813 13 1990
2 Topalov, Veselin g BUL 2805 0 1975
3 Kramnik, Vladimir g RUS 2790 13 1975
4 Anand, Viswanathan g IND 2787 13 1969
5 Aronian, Levon g ARM 2782 9 1982
6 Mamedyarov, Shakhriyar g AZE 2760 9 1985
7 Grischuk, Alexander g RUS 2756 16 1983
8 Svidler, Peter g RUS 2750 9 1976
9 Gelfand, Boris g ISR 2750 7 1968
10 Wang, Yue g CHN 2749 0 1987
11 Ivanchuk, Vassily g UKR 2748 13 1969
12 Gashimov, Vugar g AZE 2740 7 1986
13 Radjabov, Teimour g AZE 2740 7 1987
14 Shirov, Alexei g ESP 2737 13 1972
15 Ponomariov, Ruslan g UKR 2737 0 1983
16 Eljanov, Pavel g UKR 2736 0 1983
17 Nakamura, Hikaru g USA 2735 21 1987
18 Leko, Peter g HUN 2735 13 1979
19 Vachier-Lagrave, Maxime g FRA 2727 9 1990
20 Jakovenko, Dmitry g RUS 2725 14 1983
21 Karjakin, Sergey g RUS 2725 13 1990
22 Malakhov, Vladimir g RUS 2721 7 1980
23 Almasi, Zoltan g HUN 2720 9 1976
24 Morozevich, Alexander g RUS 2715 6 1977
25 Wang, Hao g CHN 2715 0 1989
26 Bacrot, Etienne g FRA 2714 19 1983
27 Dominguez Perez, Leinier g CUB 2713 13 1983
28 Vitiugov, Nikita g RUS 2710 15 1987
29 Movsesian, Sergei g SVK 2709 10 1978
30 Vallejo Pons, Francisco g ESP 2708 10 1982

Στις γυναίκες, η Koneru μείωσε την διαφορά από την J.Polgar στις 60 μονάδες, ενώ επανεμφανίστηκε η Galiamova (είχε φτάσει τo 2554 παλιότερα).

1 Polgar, Judit g HUN 2682 0 1976
2 Koneru, Humpy g IND 2622 10 1987
3 Hou, Yifan g CHN 2570 18 1994
4 Stefanova, Antoaneta g BUL 2555 10 1979
5 Kosintseva, Nadezhda m RUS 2554 18 1985
6 Muzychuk, Anna m SLO 2533 13 1990
7 Kosintseva, Tatiana g RUS 2524 18 1986
8 Kosteniuk, Alexandra g RUS 2524 10 1984
9 Cramling, Pia g SWE 2523 21 1963
10 Lahno, Kateryna g UKR 2518 0 1989
11 Chiburdanidze, Maia g GEO 2514 0 1961
12 Sebag, Marie g FRA 2506 9 1986
13 Mkrtchian, Lilit m ARM 2503 0 1982
14 Javakhishvili, Lela m GEO 2500 19 1984
15 Ju, Wenjun wg CHN 2500 9 1991
16 Pogonina, Natalija wg RUS 2496 7 1985
17 Zhukova, Natalia wg UKR 2492 10 1979
18 Danielian, Elina m ARM 2491 2 1978
19 Zhao, Xue g CHN 2490 18 1985
20 Galliamova, Alisa m RUS 2487 9 1972

Στους νέους, ο Le Quang Liem έγινε ο σκακιστής με το υψηλότερο Έλο ανάμεσα στους νεαρότερους του Carlsen, χάρη στις εξαιρετικές εμφανίσεις του στην Μόσχα:

1 Carlsen, Magnus g NOR 2813 13 1990
2 Vachier-Lagrave, Maxime g FRA 2727 9 1990
3 Karjakin, Sergey g RUS 2725 13 1990
4 Le, Quang Liem g VIE 2689 35 1991
5 Caruana, Fabiano g ITA 2680 22 1992
6 So, Wesley g PHI 2665 22 1993
7 Nepomniachtchi, Ian g RUS 2656 18 1990
8 Andreikin, Dmitry g RUS 2645 9 1990
9 Nguyen, Ngoc Truong Son g VIE 2642 16 1990
10 Negi, Parimarjan g IND 2634 28 1993
11 Kuzubov, Yuriy g UKR 2634 0 1990
12 Giri, Anish g NED 2624 23 1994
13 Edouard, Romain g FRA 2617 28 1990
14 Hammer, Jon Ludvig g NOR 2617 18 1990
15 Khairullin, Ildar g RUS 2617 9 1990
16 Howell, David W L g ENG 2612 22 1990
17 Kovalyov, Anton g ARG 2610 9 1992
18 Saric, Ivan g CRO 2607 11 1990
19 Safarli, Eltaj g AZE 2606 27 1992
20 Sjugirov, Sanan g RUS 2602 27 1993

ενώ οι κακές εμφανίσεις της Hou Yifan δεν ήταν αρκετές να της στερήσουν την πρώτη θέση στις νεάνιδες, καθώς η διαφορά απο τις υπόλοιπες είναι μεγάλη. Ταχύτατη η άνοδος της Cori.

1 Hou, Yifan g CHN 2570 18 1994
2 Muzychuk, Anna m SLO 2533 13 1990
3 Ju, Wenjun wg CHN 2500 9 1991
4 Harika, Dronavalli m IND 2473 24 1991
5 Tan, Zhongyi wg CHN 2464 0 1991
6 Tairova, Elena m RUS 2455 0 1991
7 Muzychuk, Mariya m UKR 2445 13 1992
8 Cori T., Deysi wm PER 2434 27 1993
9 Savina, Anastasia wg RUS 2391 27 1992
10 Bodnaruk, Anastasia wg RUS 2384 27 1992

Η καλή εμφάνιση στην Τουρκία αντανακλάται στα καινούργια Έλο των μελών της εθνικής ομάδας:

Papaioannou Ioannis g 2630 1976
Banikas, Hristos g 2617 1978
Kotronias, Vasilios g 2593 1964
Halkias, Stelios g 2580 1980
Mastrovasilis, Dimitrios g 2574 1983
Mastrovasilis, Athanasios g 2511 1979
Kapnisis, Spyridon m 2509 1981
Grivas, Efstratios g 2492 1966
Nikolaidis, Ioannis g 2490 1971
Vouldis, Angelos m 2484 1976
Kalesis, Nikolaos m 2481 1970
Skembris, Spyridon g 2475 1958
Anagnostopoulos, Dimitri g 2456 1970
Moutousis, Konstantinos m 2453 1971
Georgiadis, Ioannis m 2447 1987
Papadopoulos, Ioannis K. g 2438 1988
Tzermiadianos, Andreas m 2428 1972
Gavrilakis, Nikolaos m 2417 1955
Souleidis, Georgios m 2407 1972

ενώ στις γυναίκες μετά από πολύ καιρό έσπασε η καθιερωμένη τετράδα της εθνικής απο τη Βέρα Παπαδοπούλου:

Dembo, Yelena m wg 2457 1983
Botsari, Anna-Maria wg wg 2318 1972
Fakhiridou, Ekaterini wm wm 2252 1964
Papadopoulou, Vera wm wm 2228 1986
Makropoulou, Marina wg wg 2225 1960
Stiri, Alexandra wm wm 2209 1984
Makka, Ioulia wm wm 2180 1983
Kondou, Eva wm wm 2178 1965
Kouvatsou, Maria wg wg 2161 1979
Pavlidou, Ekaterini 2135 1993
Sperdokli, Elli 2126 1982
Stefanidi, Maria-Anna wf wf 2125 1986
Pambalou, Fotini 2118 1987
Markantonaki, Haritomeni 2115 1987

Ενδιαφέρον κατά την γνώμη μου παρουσιάζει και η κατάταξη των νεαρών Ελλήνων σκακιστών κάτω των είκοσι.Το τελευταία νούμερα αναφέροται στο μέγιστο Elo που πέτυχαν στην καριέρα τους,και την αντίστοιχη ημερομηνία. Απουσία τους υποδηλώνει ότι ο νεαρός βρίσκεται στην κορυφή της απόδοσής του.

Pavlidis Ant. 1993 2376 2386 (1/10)
Pavlidis Anst 1991 2338 2371 (1/09)
Galopoulos N. 1993 2333 2347 (1/10)
Aggelis N. 1992 2329
Kanakaris G. 1991 2327 2378 (4/09)
Goumas G. 1991 2288 2315 (7/09)
Malikentzos S. 1992 2239
Dounis Al. 1992 2234 2238 (11/09)
Kourousis Ep. 1991 2229 2247 (9/09)
Ketzetzis G. 1992 2227 2259 (4/09)
Kaforos D-Al. 1993 2213 2231 (9/09)
Sismanis Ag. 1991 2211
Filippas S. 1992 2208 2244 (4/08)
Panagiotakos N.1990 2176 2188 (1/10)
Panagiotakopoulos G. 1990 2163 2164 (4/09)
Kosmas-Lekkas D. 1994 2159 2210 (1/10)
Spirou P. 1991 2160
Bozinakis P. 1990 2154
Papadimitriou Ath. 1993 2146 2161 (1/10)
Hristodoulou P. 1991 2144
Bizopoulos Al. 1990 2140 2150 (10/08)
Pavlidou Katerina 1993 2135 2180 (7/09)
Homatidis Pan. 1992 2122 2140 (9/09)
Iskos Al. 1991 2119
Sevastopoulos V. 1991 2115
Skoulakis H. 1994 2111 2132 (7/09)
Liaskos L. 1993 2106
Papadopoulos N. 1990 2105 2152 (7/06)
Pampalos P. 1991 2103 2137 (10/08)

Του Μέτοικου στη Νίσυρο

Ο Μαξ Όιβε, πρώην Παγκόσμιος Πρωταθλητής, κατά τη διάρκεια της προεδρίας του στην FIDE (1970-78), πολλές φορές επέλεξε να υπερασπίσει τη γνώμη του απέναντι στο «πολιτικά ορθό», με αποτέλεσμα να έρθει σε σύγκρουση με την πανίσχυρη, τότε, ρωσική ομοσπονδία. Υιοθέτησε μια εξαιρετικά διασταλτική ερμηνεία των κανονισμών για να επιτρέψει στον Φίσερ να αγωνιστεί στο τουρνουά των διεκδικητών το 71, ενώ αρνήθηκε το μποϊκοτάζ των Σοσόνκο, Κορτσνόι που ζητούσαν οι Σοβιετικοί, όταν αυτοί οι σκακιστές διέφυγαν στη Δύση. Η απόφασή του να αναθέσει την Ολυμπιάδα του 1976 στο Ισραήλ που δεν αναγνωριζόταν ως κράτος απο τους Σοβιετικούς, οδήγησε στην οριστική ρήξη των σχέσεων των δυο πλευρών και την αντικατάστασή του το 1978 από τον Όλαφσον.

Τώρα ένας άλλος πρώην Παγκόσμιος Πρωταθητής διεκδικεί την προεδρία της διεθνούς σκακιστικής ομοσπονδίας. Σε επίσκεψή του στο Σαρατόβ, όπου πήγε για να δώσει σιμουλτανέ, ο Ανατόλι Κάρποβ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διεκδικήσει το αξίωμα. «Είναι απαραίτητο να αποκαταστήσουμε την τάξη» δήλωσε. «Τα προβλήματα με το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα, τις αλλαγές στις ημερομηνίες, τις αλλαγές στους κανονισμούς ακόμα και μέσα στον τρέχοντα κύκλο δεν έχουν ξαναπαρουσιαστεί. Επιπλέον πρέπει να αποκαταστήσουμε το κύρος του Παγκόσμιου Πρωταθλητή».

Η εκλογή του νέου Προέδρου, θα γίνει στο συνέδριο της FIDE, το Σεπτέμβριο, κατά τη διάρκεια της Ολυμπιάδας. Κάθε υποψηφιότητα θα πρέπει να έχει την υποστήριξη της οικείας Ομοσπονδίας και να κατατεθεί 3 μήνες πριν τις εκλογές. Αυτό είναι το πρώτο εμπόδιο που θα πρέπει να ξεπεράσει ο Κάρποβ, καθώς η ομοσπονδία της Καλμουχίας, αντιδρώντας άμεσα στα νέα, ανέφερε ότι την υποψηφιότητα του Ιλιουμζίνοβ πρσυπογράφουν 44 περιοχές της Ρωσίας http://www.e3e5.com/newsitem.php?id=12517 από τις 83 συνολικά. Ακόμη και να τα καταφέρει ο Ανατόλι θα πρέπει να τα βγάλει πέρα με το δημοκρατικότατο σύστημα εκλογών της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας, που αντιστοιχεί μια ψήφο ανά ομοσπονδία και αποτελεί θερμοκήπιο για την ανάπτυξη διαπλοκής και παρασκηνιακής διπλωματίας. Ο 12ος Παγκόσμιος Πρωταθλητής ποτέ δεν έκρυψε ότι ήταν αντίθετος στο παρόν καθεστώς και δεν παρέλειψε ν'ασκήσει έντονη κριτική μαζί με τον Κασπάροβ στην τελετή έναρξης του ματς της Σεβίλλης, τον περασμένο Σεπτέμβρη.

Ο Μιγκ Γκρίνγκαρντ, o οποίος βρίσκεται πολύ κοντά στον Κασπάροβ, σχολίασε στο ιστολόγιό του ότι κάποια ονόματα που εμπλέκονται στην κίνηση Κάρποβ θ'αποτελέσουν έκπληξη. Θα είναι αρκετά να κάνουν την διαφορά; Θα ξέρουμε σύντομα.

Πηγή: http://www.chessvibes.com/reports/karpov-candidate-for-fide-president/